Дар як сатр
» » Чакан - куртаи наврӯзӣ

Чакан - куртаи наврӯзӣ

21-03-2018, 13:39

Чакандӯзӣ, гулдӯзӣ, сӯзанию даравшакдӯзӣ миёни занон хеле маъруф буда, салиқаву маҳорати баланди эҷодиро талаб мекунад. Маҳз бонувони тоҷик ин ҳунарро ҳазорсолаҳо боз нигоҳ дошта, аз насл ба насл то ба замони мо расонидаанд. Яке аз навъҳои кашидадӯзӣ, ки ҳар бинандаро ба таҳайюр меорад, чакан аст. Он аз навъи маснуоти хеле қадимӣ буда, дар кадом аср пайдо шудааст, дақиқ маълум нест. Аз рӯйи баъзе маълумот, дар ибтидо дар рӯйи чӯб, устухон, чарм, зарфҳои филизӣ нақшҳои гуногун мебароварданд, ки он баъдтар чакан ном гирифт.

 

 Чакан дар худ хусусиятҳои хоси миллӣ, шаклҳои тааҷҷубовар, қиссаҳои аҷибу наҷибро доир ба маишат ва зеҳнияти халқ нигоҳ доштааст. Дар масири таърих маишат, ҳастӣ ва зеҳнияти мардуми мо тағйиру иловаҳо ёфтааст, аз ин рӯ, атрофи чакан ё гулдӯзӣ, ки ба қавли бостоншиносон, таърихи зиёда аз сеҳазорсола дорад, андешаҳои гуногун мавҷуданд. Дар замонҳои қадим чакан бештар мазмуни динӣ дошт. Нақши офтоб, моҳтоб, ҳайвонҳои гуногун, оташ, ки онҳоро одамон муқаддас медонистанд ва парастиш мекарданд, дӯхта мешуд. Чун дар гузашта офтоб муқаддас маҳсуб меёфт, дар чакан нақши косагулро ҷой медоданд ва онро  рамзи офтоб медо-нистанд. Ва ҳам ин нақш ба он хотир истифода мегардид, ки домон пок бошад ва Худованд нигаҳбон.

Нақши забонаи оташ низ дар чакан мавҷуд аст, ки пеш аз ислом он рамзи ҳаёт ва нур дониста мешуд. Аммо оҳиста-оҳиста, бо мурури замон, ин нақшҳо хусусияти диниашонро гум карданд ва ба нақшҳои одӣ ва гулҳои гуногун табдил ёфтаанд.

Мардум санъати асил, санъате, ки ба зисти суннатӣ ва миллии онҳо робита дорад ва пайвандгари замонҳост, ба макону вақти таваллудаш нигоҳ накарда,  онро ҳамеша нигоҳ медоранд. Нақшу нигори чакан инъикосгари табиат аст. Ва чеварони гулдаст аз қадим то имрӯз кӯшидаанд таровату зебоии табиати Ватан, маишат ё ҷойи зисти худро бо риштаҳои ранга дар матоъ инъикос кунанд.

Чакандӯзию чаканпӯшӣ имрӯз ҳам миёни мардуми мо маъмул аст. Он пайванди симои таърихӣ ва кунунии мост. Вале либосҳои чакан имрӯз на ба як либоси маъмулӣ, балки бештар ба либоси идона табдил ёфта, онро дар ҷашни арӯсӣ ва  бештар дар Наврӯз ба бар мекунанд.

Вақте хурд будам, баробари омад-омади баҳор модарам барои ман куртаи чакан медӯхт, дар матои шоҳии сабзу сурх ва сафед. Куртаҳои дӯхтаи модарам нақшҳои гуногун дошт, аз риштаҳои рангоранг дӯхта мешуд. Басо дилрабову мафтункунанда буданд. Духтарони дигар низ ҳатман дар иди Наврӯз куртаи чакан ба бар мекарданд. Ва ин бесабаб нест. Воқеан, зебоиҳои табиати кишвари мо дар чакан инъикоси худро ёфтаанд. Чакан моро на танҳо ба гузаштагонамон мепайвандад, балки дар тарбияи завқи зебоишиносӣ ва дӯстдории он тарбият мекунад. Он дар баробари Наврӯз бозгӯи тамаддуни қадимаи миллати мост.

Дар чакан бас асрори ин ҷашни бошукӯҳ, баҳори гулбасар, ҳунари ниёгони бошарафамон нуҳуфтааст, ки таҳқиқи хосаро мехоҳад. Аммо ҳаминаш маълум мебошад, ки Наврӯз ҳусни чакан ва чакан ҳусни Наврӯз аст. Ва ҳам таъкидест, ки ин миллат бо ҳама куҳанбунёдии худ чун зебоиоро асту шукуфоиро арҷ мегузорад, ҳамеша ҷавон мемонаду пойдор.

 

Таҳияи Ҳангома


Шарҳи хонандагон +
patentschutz levitra
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">buy 20 mg levitra</a>
geikhman levitra
levitra 20mg
best deal for levitra
6 апрел 2018 20:44
levitra coupons bayer healthcare
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">prezzo levitra 20 mg</a>
levitra online malaysia
buy levitra 20mg
levitra anao hirohito
7 апрел 2018 13:36
dadha pharma levitra 20
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">buy levitra 20mg</a>
levitra cialis viagra price
levitra coupon
levitra gabriela
7 апрел 2018 16:56
levitra less cum
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">buy levitra generic</a>
free levitra trial offer
prezzo levitra 20mg
ifanihy avy levitra online
7 апрел 2018 19:30
levitra online deutschland registriert
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">20mg levitra</a>
levitra 10 mg costo in farmacia
levitra 20 mg bayer prezzo
levitra 10 mg filmtabletten bayer crop
7 апрел 2018 22:10
levitra addiction severity
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">buy levitra</a>
levitra cijena ljekarna salus
coupon levitra
levitra on sale
8 апрел 2018 00:54
robin de levitra anne
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">vardenafil prices</a>
levitra 5mg information
levitra
levitra e levitinha musicas mais
8 апрел 2018 03:44
robin de levitra imagination game
<a href="http://levitra-gg.com/#buy+levitra">levitra 20mg bayer prezzo</a>
levitra orodispersibile foglio illustrativo
10 mg levitra
2cialis generic levitra viagra
8 апрел 2018 06:23

Матолиби дигар:

Шоҳҷоизаи «маликаи наврӯз»-ро  зебосанами  кӯлоб  соҳиб шуд

Шоҳҷоизаи «маликаи наврӯз»-ро зебосанами кӯлоб соҳиб шуд

Ҷавонон ва варзиш
Лочабофӣ: «мушку заъфар», «миттӣ» ва «байрақ»

Лочабофӣ: «мушку заъфар», «миттӣ» ва «байрақ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ
ҚУРОҚДӮЗӢ: АЗ ДӮХТИ НАВЪИ «ВАРАҚӢ» ТО «ҚУӢ»

ҚУРОҚДӮЗӢ: АЗ ДӮХТИ НАВЪИ «ВАРАҚӢ» ТО «ҚУӢ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ
Тасдиқи рамзи «соли рушди  Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

Тасдиқи рамзи «соли рушди Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ, Ҳаёти иҷтимоӣ
Чакандӯзе аз диёри чакан

Чакандӯзе аз диёри чакан

Хабарҳо, Фарҳанг ва адабиёт, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА