Дар як сатр

Пешаи нодир

6-08-2018, 08:27

Дар қатори асбобу анҷом, ашёву олоти зарурии рӯзгор, ки ҳунармандони мардумӣ тайёр мекунанд, зини асп мавқеи махсус дорад. Зеро он аз қабили анҷомҳои душворсохтест, ки на ҳар усто аз уҳдааш мебарояд.

Сохтани зин аз ҳунарманд маҳорати хоса, сабру таҳаммули зиёд, бохабарӣ аз илми ҳисоб ва назари махсус ба интихоби ашёи зарурӣ, яъне дарахт ва пӯст доштанро талаб менамояд. Агар усто яке аз ҳамин сифатҳоро надошта бошад, меҳнати 2,5-3-моҳааш, ки барои сохтани як зин сарф мешавад, барабас меравад.

Бобои Саидхон Ҳабибов аз зумраи он устоҳои хушсалиқаву корозмуда ва дар пешаи касб муваффақ аст, ки дар зинсозӣ (ё зинтарошӣ) ном бароварда, соҳибобрӯ гардидааст. Ӯ  аслан, зодаи Раштонзамин мебошад. Солҳои 50-уми қарни гузашта баҳри рушди кишоварзӣ ва ободонии водии Вахш бо аҳли оила аз кӯҳистон муҳоҷир шуда, деҳаи Чорбоғи деҳоти «Иттифоқ»-и ноҳияи Абдураҳмони Ҷомиро ҷойи зисти доимӣ ихтиёр намудааст.

Азбаски як давраи муайяни сохтори Шӯравӣ ба касбҳои мардумӣ чандон таваҷҷуҳ надоштанд, зинсозӣ ҳам ба номгӯйи корҳои хоҷагидорӣ дохил намешуд. Саидхони таҳамтан бо зӯри бозуи муқтадир аз субҳ то шом дар саҳро ба корҳои хоҷагӣ машғул буду  барои ба кунҷи фаромӯш нарафтани ҳунари бобоӣ  вақтҳои холигӣ, зиёдтар фасли зимистон, пешаи ин шуғл мекард. Доимӣ, ки фаъолият надошт, касе ҳам аз ҳунармандии ӯ бохабар набуд.

-Акнун,-хурсандона мегӯяд усто Саидхони 85-сола, - шукри соҳибистиқлолии давлат ва ба ҳунарҳои мардумӣ назари нек дош-тани фарзанди фарзонаи тоҷик-Пешвои миллат, роҳбари  дурандеш Эмомалӣ Раҳмон, ки баҳри рушди ҳамагуна ҳунарҳои мардумӣ роҳ кушод. Айни замон, писару наберагон низ ба ҳунари аҷдодӣ шавқ доранду дасти расо. Устохонаи худро дорем. Маҳсулоти сохтаамонро озодона ба савдо мебарорем, аслан, барои  ба бозор баровардан ҳоҷат нест, мизоҷон зиёданду  худ назди мо омада бо андозаи аспашон мувофиқ зин мефармоянд.

Мӯйсафед мехост ҳарчи бештар дар бораи касбаш, ки дар гузашта пешаи авлодиашон будааст, муфассал нақл кунад,  ба ин хотир, аз мактаби таҷрибаи сулолаашон пурсон шудем.

-Минтақаи Рашт, ки он ҷо ба дунё омадам, - ба нақл оғоз кард усто, - аслан кӯҳсор аст, асп бошад, воситаи асосии хоҷагидорӣ. Асп ҳайвони саворӣ, боркаш ва чун соҳиби чандин ҳунарҳои дигар дар ҳаёти мардум нақши созгор дорад. Бинобар ҳамин, мардум нисбат ба асп таваҷҷуҳи хоса дорад, онро ба ин ё он ҷабҳаи фаъолият омода месозанд. Барои саворӣ алоҳида, барои боркашӣ алоҳида, барои пойгаҳ алоҳидаву барои човандозӣ (бузкашӣ) алоҳида. Дар суҳбатҳои хосу ом сухан бештар аз асп мерафт ё аз нафаре, ки аспи хуб дорад. Ба ҷисму ҷусса, ҳушёриву зӯру тавонаш нигоҳ карда, номҳои зебову васфкунанда мегузоштанд, баданашонро шуста,  ёлу думашро бомаҳорат шона мезаданд, танашро бо он молиш медоданд.  Барояш ҷаву коҳ, еми беҳтарин захира мекарданд, ҳангоми сафар албатта, дар хурҷин як миқдор ҷаву коҳ мегирифтанд. Вобаста ба корҳои иҷромекардааш асбобу афзоли шинами аз матоъҳои қимат зини зарринқошу бо пӯсти хуб кашидашуда, қамчини чармиву нуқракӯбшуда харидорӣ мекарданд. 

Ҳангоми сайру саёҳат, ба меҳмонӣ рафтан, иштирок дар чорабиниву маъракаҳо аспдорон болои зин бовиқор нишаста, бо ҳавои даст «чуҳ, ҷонвар» гӯён, аспро қамчин мезаданд. Дар ин лаҳзаҳо асп маҳмеззанону йурғакунон, чорхез задаву дав мегирифт ёл афшондаву шиҳа мекашид, ки аз ҳамаи ин соҳибаш ифтихор дош-ту салобат. Дар пойгаҳу бузкашӣ аспи ғолибомада номи соҳибашро ба афлок мебардошт. Мавриди суҳбати чандвақтаи мардум қарор мегирифт, чусту чолокии аспу нигоҳубини афсонавии соҳибаш.

Ана, дар ҳамаи ин ҳолатҳо зин нақши калидӣ дошт. Тарзи бароҳат шиштани савору ҳаракати орому озодонаи асп аз зин вобас-та аст. Агар зин қадре нодуруст ва номувофиқ сохта шуда бошад, ё хурду калон барояд, асп ҷовур «маҷруҳ» шуданаш мумкин, ки дар ин ҳолат байни аспу соҳибаш «қаҳригӣ» ба миён меояд. Касеро наздик шудан намемонад. «Ана, барои ҳамин, фарзандони азиз,-нақлашро давом дод усто Саидхон,-на ҳар кас дар зинсозӣ муваффақ мешавад. Барои онро сохтан фикри тоза, назари дақиқ, дасти расо доштану интихоби мақбули ашёро фаҳм кардан мебояд. Бобоям Бурак, ки ин касбро аз бобояш омӯхта будааст, устои номии минтақа ба ҳисоб мерафт. Аспдорон нисбаташ ҳурмату эҳтироми зиёд доштанд, барои соҳиб шудан ба як зини сохтаи бобоям моҳу сол навбат мепоиданд. Чунин ҳурмату иззатро дида мани сари ақломада, дар ҳоле ки ҷавонон пайи ҳам барои дарёфти қути лоямут ба ҷумҳуриҳои ҳамсояи Ӯзбекистону Туркманистон, ба корхонаҳои пахта муздурӣ мерафтанд, ба ҷое  нарафта, ин  касбро пеша кардам».

Аз суҳбати шавқовари усто Саидхон аён гардид, ки барои сохтани зин, асосан,  чӯбҳои дарахти чормағз ва бед коршояманд. Асбобҳои зарурии корӣ теша ва тешанова ба ҳисоб меравад. Махсусияту нозукияш дар он будааст, ки чун суроби зин тайёр шуд, онро ба об мепартоянд, ба муддати 2 моҳ он ҷо меистад, то ин ки равғанаш барояду зин бадошту хушсифат ояд ва накафад. Баъди аз об бардоштан каму костиашро ба танзим дароварда, ба он пусти ҷавонагови пешакӣ ошдодаву пухтакардашударо мекашанд, сипас зебу зинат медиҳанд, ки ба он боз 8-10 рӯзи дигар вақт мегузарад.

-Ана ҳамин тариқ, умрро сипарӣ кардем ва хизмате кардем ба мардум, ки шумораашон ба ёдам нест, лекин ҳар куҷое бинанд, бо ҳурмату сипосдорӣ ҳолпурсӣ мекунанд, роҳдуриҳо ягон ҳамқишлоқиро дида монанд, салому дуруди бепоён мефиристанд. Дар маъракаҳо ҳурмат мекунанд, бологузарам, аспдорон бошавқ аз зинҳои сохтаам нақл мекунанд, ки ҳамааш бароям хушоянданд. Ифтихор мекунам, ки касбе дорам зарурӣ ва аз рӯйи он рӯзгор пеш мебарам. Фарзандону наберагон низ баробари соҳибкасбу вазифадор буданашон, ин пешаи бобогиро чун шуғли авлодӣ пос доштаанд. Ҷавонони имрӯзаро дар суҳбатҳо таъкид месозам, ки дар кадом сатҳ мансабдор бошанд ҳам, ягон ҳунари аҷдодиро омӯзанд, ки он рӯзе ба кор меояд. Ба қавли бузургон:

Боҳунар ҳар ҷо равад, дасташ
 даруни равған аст,
Беҳунар ҳар ҷо расад, рӯзаш
намози шом аст.   

- гуфт дар фуроварди суҳбат усто Саидхон Ҳабибов.

Бо ҳунарманди хушсалиқа барои суҳбатҳояш ташаккур гуфта, ба роҳ баромадем. Хаёлан тасаввур мекардам, ҳар ҳунареро, ки мардуми соҳибтамаддуни мо доранд, ҳар яке болост аз дигаре, хоса барои нафаре, ки ба он шавқи беандоза дош-та бошад. 

 

Исматуллои Гули Олим

Аксбардор М. Ашӯров 



Шарҳи хонандагон +
I am John, how are you everybody? This piece of writing posted at this web site is in fact pleasant.
23 сентябр 2018 05:43
What's up, thanks for all the users, I will add many more videos in upcoming days, admin
23 сентябр 2018 05:45
viagra vs levitra 2012 best
<a href="http://fanluxlevitra.com">vardenafil 20mg</a>
www safemeds com generic-levitra htm
generic levitra
23 сентябр 2018 05:56
levitra low prices
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra prices</a>
levitra online a href
vardenafil 20mg
23 сентябр 2018 06:09
These are truly impressive ideas in regarding blogging. You have touched some fastidious points here. Any way keep up wrinting.
23 сентябр 2018 06:20
YouTube is world's largest video sharing web site, no one can defeat it. Every one upload video clips at YouTube afterward take embed code and post everywhere.
23 сентябр 2018 07:58
I go to see every day some web pages and information sites to read content, however this webpage offers feature based articles.
23 сентябр 2018 08:39
Its my good luck to pay a quick visit at this website and find out my required post along with video presentation, that’s YouTube video and its also in quality.
23 сентябр 2018 10:21
Hurrah! It is also fastidious post about javascript, I am truly eager of learning javascript. thanks admin
23 сентябр 2018 11:15
For the reason that the YouTube video tutorials are posted here same like I also embed YouTube video code at my own web page, as it is trouble-free to get embedded code.
23 сентябр 2018 12:26
It’s going to be ending of mine day, except before ending I am reading this enormous paragraph to increase my knowledge.
23 сентябр 2018 13:18
Hi every buddy, it’s a fantastic entertaining at at this place viewing these funny YouTube video tutorials at at this place, good stuff, thanks to admin
23 сентябр 2018 13:28
levitra online bestellen auf rechnung
<a href="http://fanluxlevitra.com">buy levitra online</a>
canada pharmacy online cheap levitra online
buy levitra
23 сентябр 2018 13:43
What a video it is! Truly awesome and good quality, please upload more video lessons having such nice quality. Thanks.
23 сентябр 2018 14:41
panfungol 20 mg generic levitra
<a href="http://fanluxlevitra.com">buy levitra online</a>
comprar levitra generico en sevilla
levitra coupon
23 сентябр 2018 15:17
Please add more movies related to cooking if you have, because I want to learn more and more about all recipes of cooking.
23 сентябр 2018 15:40
cheap eteamz.active.com levitra link online vicodin
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra prices</a>
gine canesten 20 mg generic levitra
vardenafil 20mg
23 сентябр 2018 16:15
I got so bored at the moment afternoon, however while I watched this YouTube comic clip at this web site I turn out to be fresh and delighted as well.
23 сентябр 2018 17:00
koncepcja produktu levitra generic
<a href="http://fanluxlevitra.com">generic levitra</a>
levitra 10 mg prezzo iphone
levitra 20mg
23 сентябр 2018 18:26
want to buy levitra
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra generic</a>
levitra 20 mg film-coated tablets for toddlers
levitra 20 mg
23 сентябр 2018 18:47
buy levitra online in the us
<a href="http://fanluxlevitra.com">buy levitra online</a>
levitra generic
levitra prices
23 сентябр 2018 19:26
Hello every buddy, it’s a wonderful fun at here viewing these funny YouTube movies at here, nice material, thanks to admin of this site
23 сентябр 2018 19:48
What's up Dear, are you actually visiting this web page on a regular basis, if so afterward you will absolutely obtain good knowledge.
23 сентябр 2018 20:19
Hahahaha, what a comical this YouTube film is! My group is still laughing, thanks to admin of this site who had posted at this website.
23 сентябр 2018 20:26
205 levitra house
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra generic</a>
levitra 10 mg best price
levitra 20 mg
23 сентябр 2018 21:44
If you are going for best contents like I do, simply go to see this web page everyday because it offers feature contents, thanks
23 сентябр 2018 22:38
levitra 10mg schmelztabletten preisvergleich medikamente
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra 20 mg</a>
0000015d.htm buy culturitalia.uibk.ac.at forumsli forumsli levitra
vardenafil 20mg
23 сентябр 2018 23:06
This piece of writing is related to website programming is truly fastidious in support of me because I am web programmer. Thanks for sharing keep it up.
23 сентябр 2018 23:58
YouTube is world's largest video sharing web page, no one can defeat it. Every one upload movies at YouTube afterward get embed code and post anywhere.
24 сентябр 2018 00:38
levitra 20 mg price buy cheap
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra online</a>
levitra 10mg schmelztabletten preisvergleich apothekenversand
buy levitra
24 сентябр 2018 00:38

Матолиби дигар:

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Арсаи кишоварзӣ
Ризқи ҳунарманд фаровон аст

Ризқи ҳунарманд фаровон аст

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ
А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат  оромии ҷомеа аст»

А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат оромии ҷомеа аст»

Ҳаёти иҷтимоӣ
ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

Иқтисоду тиҷорат
Тасдиқи рамзи «соли рушди  Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

Тасдиқи рамзи «соли рушди Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ, Ҳаёти иҷтимоӣ