Дар як сатр

Пешаи нодир

6-08-2018, 08:27

Дар қатори асбобу анҷом, ашёву олоти зарурии рӯзгор, ки ҳунармандони мардумӣ тайёр мекунанд, зини асп мавқеи махсус дорад. Зеро он аз қабили анҷомҳои душворсохтест, ки на ҳар усто аз уҳдааш мебарояд.

Сохтани зин аз ҳунарманд маҳорати хоса, сабру таҳаммули зиёд, бохабарӣ аз илми ҳисоб ва назари махсус ба интихоби ашёи зарурӣ, яъне дарахт ва пӯст доштанро талаб менамояд. Агар усто яке аз ҳамин сифатҳоро надошта бошад, меҳнати 2,5-3-моҳааш, ки барои сохтани як зин сарф мешавад, барабас меравад.

Бобои Саидхон Ҳабибов аз зумраи он устоҳои хушсалиқаву корозмуда ва дар пешаи касб муваффақ аст, ки дар зинсозӣ (ё зинтарошӣ) ном бароварда, соҳибобрӯ гардидааст. Ӯ  аслан, зодаи Раштонзамин мебошад. Солҳои 50-уми қарни гузашта баҳри рушди кишоварзӣ ва ободонии водии Вахш бо аҳли оила аз кӯҳистон муҳоҷир шуда, деҳаи Чорбоғи деҳоти «Иттифоқ»-и ноҳияи Абдураҳмони Ҷомиро ҷойи зисти доимӣ ихтиёр намудааст.

Азбаски як давраи муайяни сохтори Шӯравӣ ба касбҳои мардумӣ чандон таваҷҷуҳ надоштанд, зинсозӣ ҳам ба номгӯйи корҳои хоҷагидорӣ дохил намешуд. Саидхони таҳамтан бо зӯри бозуи муқтадир аз субҳ то шом дар саҳро ба корҳои хоҷагӣ машғул буду  барои ба кунҷи фаромӯш нарафтани ҳунари бобоӣ  вақтҳои холигӣ, зиёдтар фасли зимистон, пешаи ин шуғл мекард. Доимӣ, ки фаъолият надошт, касе ҳам аз ҳунармандии ӯ бохабар набуд.

-Акнун,-хурсандона мегӯяд усто Саидхони 85-сола, - шукри соҳибистиқлолии давлат ва ба ҳунарҳои мардумӣ назари нек дош-тани фарзанди фарзонаи тоҷик-Пешвои миллат, роҳбари  дурандеш Эмомалӣ Раҳмон, ки баҳри рушди ҳамагуна ҳунарҳои мардумӣ роҳ кушод. Айни замон, писару наберагон низ ба ҳунари аҷдодӣ шавқ доранду дасти расо. Устохонаи худро дорем. Маҳсулоти сохтаамонро озодона ба савдо мебарорем, аслан, барои  ба бозор баровардан ҳоҷат нест, мизоҷон зиёданду  худ назди мо омада бо андозаи аспашон мувофиқ зин мефармоянд.

Мӯйсафед мехост ҳарчи бештар дар бораи касбаш, ки дар гузашта пешаи авлодиашон будааст, муфассал нақл кунад,  ба ин хотир, аз мактаби таҷрибаи сулолаашон пурсон шудем.

-Минтақаи Рашт, ки он ҷо ба дунё омадам, - ба нақл оғоз кард усто, - аслан кӯҳсор аст, асп бошад, воситаи асосии хоҷагидорӣ. Асп ҳайвони саворӣ, боркаш ва чун соҳиби чандин ҳунарҳои дигар дар ҳаёти мардум нақши созгор дорад. Бинобар ҳамин, мардум нисбат ба асп таваҷҷуҳи хоса дорад, онро ба ин ё он ҷабҳаи фаъолият омода месозанд. Барои саворӣ алоҳида, барои боркашӣ алоҳида, барои пойгаҳ алоҳидаву барои човандозӣ (бузкашӣ) алоҳида. Дар суҳбатҳои хосу ом сухан бештар аз асп мерафт ё аз нафаре, ки аспи хуб дорад. Ба ҷисму ҷусса, ҳушёриву зӯру тавонаш нигоҳ карда, номҳои зебову васфкунанда мегузоштанд, баданашонро шуста,  ёлу думашро бомаҳорат шона мезаданд, танашро бо он молиш медоданд.  Барояш ҷаву коҳ, еми беҳтарин захира мекарданд, ҳангоми сафар албатта, дар хурҷин як миқдор ҷаву коҳ мегирифтанд. Вобаста ба корҳои иҷромекардааш асбобу афзоли шинами аз матоъҳои қимат зини зарринқошу бо пӯсти хуб кашидашуда, қамчини чармиву нуқракӯбшуда харидорӣ мекарданд. 

Ҳангоми сайру саёҳат, ба меҳмонӣ рафтан, иштирок дар чорабиниву маъракаҳо аспдорон болои зин бовиқор нишаста, бо ҳавои даст «чуҳ, ҷонвар» гӯён, аспро қамчин мезаданд. Дар ин лаҳзаҳо асп маҳмеззанону йурғакунон, чорхез задаву дав мегирифт ёл афшондаву шиҳа мекашид, ки аз ҳамаи ин соҳибаш ифтихор дош-ту салобат. Дар пойгаҳу бузкашӣ аспи ғолибомада номи соҳибашро ба афлок мебардошт. Мавриди суҳбати чандвақтаи мардум қарор мегирифт, чусту чолокии аспу нигоҳубини афсонавии соҳибаш.

Ана, дар ҳамаи ин ҳолатҳо зин нақши калидӣ дошт. Тарзи бароҳат шиштани савору ҳаракати орому озодонаи асп аз зин вобас-та аст. Агар зин қадре нодуруст ва номувофиқ сохта шуда бошад, ё хурду калон барояд, асп ҷовур «маҷруҳ» шуданаш мумкин, ки дар ин ҳолат байни аспу соҳибаш «қаҳригӣ» ба миён меояд. Касеро наздик шудан намемонад. «Ана, барои ҳамин, фарзандони азиз,-нақлашро давом дод усто Саидхон,-на ҳар кас дар зинсозӣ муваффақ мешавад. Барои онро сохтан фикри тоза, назари дақиқ, дасти расо доштану интихоби мақбули ашёро фаҳм кардан мебояд. Бобоям Бурак, ки ин касбро аз бобояш омӯхта будааст, устои номии минтақа ба ҳисоб мерафт. Аспдорон нисбаташ ҳурмату эҳтироми зиёд доштанд, барои соҳиб шудан ба як зини сохтаи бобоям моҳу сол навбат мепоиданд. Чунин ҳурмату иззатро дида мани сари ақломада, дар ҳоле ки ҷавонон пайи ҳам барои дарёфти қути лоямут ба ҷумҳуриҳои ҳамсояи Ӯзбекистону Туркманистон, ба корхонаҳои пахта муздурӣ мерафтанд, ба ҷое  нарафта, ин  касбро пеша кардам».

Аз суҳбати шавқовари усто Саидхон аён гардид, ки барои сохтани зин, асосан,  чӯбҳои дарахти чормағз ва бед коршояманд. Асбобҳои зарурии корӣ теша ва тешанова ба ҳисоб меравад. Махсусияту нозукияш дар он будааст, ки чун суроби зин тайёр шуд, онро ба об мепартоянд, ба муддати 2 моҳ он ҷо меистад, то ин ки равғанаш барояду зин бадошту хушсифат ояд ва накафад. Баъди аз об бардоштан каму костиашро ба танзим дароварда, ба он пусти ҷавонагови пешакӣ ошдодаву пухтакардашударо мекашанд, сипас зебу зинат медиҳанд, ки ба он боз 8-10 рӯзи дигар вақт мегузарад.

-Ана ҳамин тариқ, умрро сипарӣ кардем ва хизмате кардем ба мардум, ки шумораашон ба ёдам нест, лекин ҳар куҷое бинанд, бо ҳурмату сипосдорӣ ҳолпурсӣ мекунанд, роҳдуриҳо ягон ҳамқишлоқиро дида монанд, салому дуруди бепоён мефиристанд. Дар маъракаҳо ҳурмат мекунанд, бологузарам, аспдорон бошавқ аз зинҳои сохтаам нақл мекунанд, ки ҳамааш бароям хушоянданд. Ифтихор мекунам, ки касбе дорам зарурӣ ва аз рӯйи он рӯзгор пеш мебарам. Фарзандону наберагон низ баробари соҳибкасбу вазифадор буданашон, ин пешаи бобогиро чун шуғли авлодӣ пос доштаанд. Ҷавонони имрӯзаро дар суҳбатҳо таъкид месозам, ки дар кадом сатҳ мансабдор бошанд ҳам, ягон ҳунари аҷдодиро омӯзанд, ки он рӯзе ба кор меояд. Ба қавли бузургон:

Боҳунар ҳар ҷо равад, дасташ
 даруни равған аст,
Беҳунар ҳар ҷо расад, рӯзаш
намози шом аст.   

- гуфт дар фуроварди суҳбат усто Саидхон Ҳабибов.

Бо ҳунарманди хушсалиқа барои суҳбатҳояш ташаккур гуфта, ба роҳ баромадем. Хаёлан тасаввур мекардам, ҳар ҳунареро, ки мардуми соҳибтамаддуни мо доранд, ҳар яке болост аз дигаре, хоса барои нафаре, ки ба он шавқи беандоза дош-та бошад. 

 

Исматуллои Гули Олим

Аксбардор М. Ашӯров 



Шарҳи хонандагон +
viagra pharmacy uk cialis online
<a href="http://viagraluxfan.com">cheap viagra 100 mg</a>
viagra online purchase
cheap 100 mg viagra
17 сентябр 2018 06:10
Hi to all, the contents present at this site are genuinely awesome for people experience, well, keep up the nice work fellows.
17 сентябр 2018 06:31
willmutt trotes viagra generic
<a href="http://viagraluxfan.com">viagra coupon</a>
viagra online lloyds pharmacy ireland
viagra tablets
17 сентябр 2018 07:03
elena viagra generic
<a href="http://viagraluxfan.com">cheap viagra 100mg</a>
generic viagra sildenafil citrate picture
50mg viagra
17 сентябр 2018 08:00
What's up to all, I am also truly keen of learning Personal home pages programming, except I am new one, I always used to examine posts related to Personal home page programming.
17 сентябр 2018 08:31
generic viagra price uk samsung
<a href="http://viagraluxfan.com">online viagra</a>
cvs price for viagra
hard on viagra jelly online mail-order pharmacies
17 сентябр 2018 09:36
Link exchange is nothing else but it is just placing the other person’s webpage link on your page at suitable place and other person will also do similar in support of you.
17 сентябр 2018 10:15
My relatives always say that I am wasting my time here at web, but I know I am getting know-how everyday by reading thes pleasant posts.
17 сентябр 2018 10:30
For most up-to-date news you have to pay a visit web and on the web I found this site as a best web page for latest updates.
17 сентябр 2018 11:30
If any one wants to be a successful blogger, then he/she must study this post, for the reason that it includes al} strategies related to that.
22 сентябр 2018 14:38
levitra 20 mg samples
<a href="http://fanluxlevitra.com">generic levitra</a>
levitra professional international mail order
levitra coupon
22 сентябр 2018 16:03
Great article, just what I needed.
22 сентябр 2018 18:17
buy cheap levitra uk online
<a href="http://fanluxlevitra.com">buy levitra online</a>
levitra generico online sicuro inc
levitra online
22 сентябр 2018 19:04
levitra brand 20 mg fast delivery
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra prices</a>
levitra 20mg filmtabletten fta 4
buy levitra online
22 сентябр 2018 19:07
cheapest generic levitra
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra 20 mg</a>
levitra 20 mg directions
levitra generic
22 сентябр 2018 21:17
I all the time used to study post in news papers but now as I am a user of net so from now I am using net for articles, thanks to web.
22 сентябр 2018 21:32
levitra online kaufen paypal login
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra 20 mg</a>
cheap generic levitra professional 20
buy levitra
22 сентябр 2018 21:57
14 2006 cheap january levitra mt tb tracked
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra generic</a>
levitra 20 mg shelf life
vardenafil 20mg
22 сентябр 2018 22:35
YouTube is world's leading video sharing website, no one can defeat it. Every one upload movies at YouTube then take embed code and post anyplace.
22 сентябр 2018 23:57
levitra 10 mg prezzo in farmacia
<a href="http://fanluxlevitra.com">generic levitra</a>
dreampharmaceuticals levitra online
vardenafil 20mg
22 сентябр 2018 23:57
This article regarding SEO is really good one, and the back links are really very valuable to promote your website, its also referred to as Search engine optimization.
23 сентябр 2018 00:25
levitra 100mg bayer 30 tabletop
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra coupon</a>
rimadyl 100mg chewable generic levitra
levitra prices
23 сентябр 2018 00:36
levitra generico dr siminski
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra 20mg</a>
buy bayer levitra online
buy levitra
23 сентябр 2018 02:08
dosierung levitra 10mg not working
<a href="http://fanluxlevitra.com">generic levitra</a>
montana dell amore levitra prices
levitra prices
23 сентябр 2018 02:17
This post about SEO presents clear picture in favor of new SEO visitors that how to do Search engine optimization, so keep it up. Fastidious job
23 сентябр 2018 02:20
YouTube contains not simply funny and humorous video clips but also it carries learning related videos.
23 сентябр 2018 03:21
This paragraph concerning Search engine optimisation is really fastidious one, and the back links are genuinely very useful to promote your web page, its also referred to as Search engine optimization.
23 сентябр 2018 04:00
price of viagra cialis and levitra
<a href="http://fanluxlevitra.com">generic levitra</a>
montana dell amore levitra 20mg
levitra online
23 сентябр 2018 04:14

Матолиби дигар:

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Арсаи кишоварзӣ
Ризқи ҳунарманд фаровон аст

Ризқи ҳунарманд фаровон аст

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ
А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат  оромии ҷомеа аст»

А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат оромии ҷомеа аст»

Ҳаёти иҷтимоӣ
ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

Иқтисоду тиҷорат
Тасдиқи рамзи «соли рушди  Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

Тасдиқи рамзи «соли рушди Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ, Ҳаёти иҷтимоӣ