Дар як сатр

Пешаи нодир

6-08-2018, 08:27

Дар қатори асбобу анҷом, ашёву олоти зарурии рӯзгор, ки ҳунармандони мардумӣ тайёр мекунанд, зини асп мавқеи махсус дорад. Зеро он аз қабили анҷомҳои душворсохтест, ки на ҳар усто аз уҳдааш мебарояд.

Сохтани зин аз ҳунарманд маҳорати хоса, сабру таҳаммули зиёд, бохабарӣ аз илми ҳисоб ва назари махсус ба интихоби ашёи зарурӣ, яъне дарахт ва пӯст доштанро талаб менамояд. Агар усто яке аз ҳамин сифатҳоро надошта бошад, меҳнати 2,5-3-моҳааш, ки барои сохтани як зин сарф мешавад, барабас меравад.

Бобои Саидхон Ҳабибов аз зумраи он устоҳои хушсалиқаву корозмуда ва дар пешаи касб муваффақ аст, ки дар зинсозӣ (ё зинтарошӣ) ном бароварда, соҳибобрӯ гардидааст. Ӯ  аслан, зодаи Раштонзамин мебошад. Солҳои 50-уми қарни гузашта баҳри рушди кишоварзӣ ва ободонии водии Вахш бо аҳли оила аз кӯҳистон муҳоҷир шуда, деҳаи Чорбоғи деҳоти «Иттифоқ»-и ноҳияи Абдураҳмони Ҷомиро ҷойи зисти доимӣ ихтиёр намудааст.

Азбаски як давраи муайяни сохтори Шӯравӣ ба касбҳои мардумӣ чандон таваҷҷуҳ надоштанд, зинсозӣ ҳам ба номгӯйи корҳои хоҷагидорӣ дохил намешуд. Саидхони таҳамтан бо зӯри бозуи муқтадир аз субҳ то шом дар саҳро ба корҳои хоҷагӣ машғул буду  барои ба кунҷи фаромӯш нарафтани ҳунари бобоӣ  вақтҳои холигӣ, зиёдтар фасли зимистон, пешаи ин шуғл мекард. Доимӣ, ки фаъолият надошт, касе ҳам аз ҳунармандии ӯ бохабар набуд.

-Акнун,-хурсандона мегӯяд усто Саидхони 85-сола, - шукри соҳибистиқлолии давлат ва ба ҳунарҳои мардумӣ назари нек дош-тани фарзанди фарзонаи тоҷик-Пешвои миллат, роҳбари  дурандеш Эмомалӣ Раҳмон, ки баҳри рушди ҳамагуна ҳунарҳои мардумӣ роҳ кушод. Айни замон, писару наберагон низ ба ҳунари аҷдодӣ шавқ доранду дасти расо. Устохонаи худро дорем. Маҳсулоти сохтаамонро озодона ба савдо мебарорем, аслан, барои  ба бозор баровардан ҳоҷат нест, мизоҷон зиёданду  худ назди мо омада бо андозаи аспашон мувофиқ зин мефармоянд.

Мӯйсафед мехост ҳарчи бештар дар бораи касбаш, ки дар гузашта пешаи авлодиашон будааст, муфассал нақл кунад,  ба ин хотир, аз мактаби таҷрибаи сулолаашон пурсон шудем.

-Минтақаи Рашт, ки он ҷо ба дунё омадам, - ба нақл оғоз кард усто, - аслан кӯҳсор аст, асп бошад, воситаи асосии хоҷагидорӣ. Асп ҳайвони саворӣ, боркаш ва чун соҳиби чандин ҳунарҳои дигар дар ҳаёти мардум нақши созгор дорад. Бинобар ҳамин, мардум нисбат ба асп таваҷҷуҳи хоса дорад, онро ба ин ё он ҷабҳаи фаъолият омода месозанд. Барои саворӣ алоҳида, барои боркашӣ алоҳида, барои пойгаҳ алоҳидаву барои човандозӣ (бузкашӣ) алоҳида. Дар суҳбатҳои хосу ом сухан бештар аз асп мерафт ё аз нафаре, ки аспи хуб дорад. Ба ҷисму ҷусса, ҳушёриву зӯру тавонаш нигоҳ карда, номҳои зебову васфкунанда мегузоштанд, баданашонро шуста,  ёлу думашро бомаҳорат шона мезаданд, танашро бо он молиш медоданд.  Барояш ҷаву коҳ, еми беҳтарин захира мекарданд, ҳангоми сафар албатта, дар хурҷин як миқдор ҷаву коҳ мегирифтанд. Вобаста ба корҳои иҷромекардааш асбобу афзоли шинами аз матоъҳои қимат зини зарринқошу бо пӯсти хуб кашидашуда, қамчини чармиву нуқракӯбшуда харидорӣ мекарданд. 

Ҳангоми сайру саёҳат, ба меҳмонӣ рафтан, иштирок дар чорабиниву маъракаҳо аспдорон болои зин бовиқор нишаста, бо ҳавои даст «чуҳ, ҷонвар» гӯён, аспро қамчин мезаданд. Дар ин лаҳзаҳо асп маҳмеззанону йурғакунон, чорхез задаву дав мегирифт ёл афшондаву шиҳа мекашид, ки аз ҳамаи ин соҳибаш ифтихор дош-ту салобат. Дар пойгаҳу бузкашӣ аспи ғолибомада номи соҳибашро ба афлок мебардошт. Мавриди суҳбати чандвақтаи мардум қарор мегирифт, чусту чолокии аспу нигоҳубини афсонавии соҳибаш.

Ана, дар ҳамаи ин ҳолатҳо зин нақши калидӣ дошт. Тарзи бароҳат шиштани савору ҳаракати орому озодонаи асп аз зин вобас-та аст. Агар зин қадре нодуруст ва номувофиқ сохта шуда бошад, ё хурду калон барояд, асп ҷовур «маҷруҳ» шуданаш мумкин, ки дар ин ҳолат байни аспу соҳибаш «қаҳригӣ» ба миён меояд. Касеро наздик шудан намемонад. «Ана, барои ҳамин, фарзандони азиз,-нақлашро давом дод усто Саидхон,-на ҳар кас дар зинсозӣ муваффақ мешавад. Барои онро сохтан фикри тоза, назари дақиқ, дасти расо доштану интихоби мақбули ашёро фаҳм кардан мебояд. Бобоям Бурак, ки ин касбро аз бобояш омӯхта будааст, устои номии минтақа ба ҳисоб мерафт. Аспдорон нисбаташ ҳурмату эҳтироми зиёд доштанд, барои соҳиб шудан ба як зини сохтаи бобоям моҳу сол навбат мепоиданд. Чунин ҳурмату иззатро дида мани сари ақломада, дар ҳоле ки ҷавонон пайи ҳам барои дарёфти қути лоямут ба ҷумҳуриҳои ҳамсояи Ӯзбекистону Туркманистон, ба корхонаҳои пахта муздурӣ мерафтанд, ба ҷое  нарафта, ин  касбро пеша кардам».

Аз суҳбати шавқовари усто Саидхон аён гардид, ки барои сохтани зин, асосан,  чӯбҳои дарахти чормағз ва бед коршояманд. Асбобҳои зарурии корӣ теша ва тешанова ба ҳисоб меравад. Махсусияту нозукияш дар он будааст, ки чун суроби зин тайёр шуд, онро ба об мепартоянд, ба муддати 2 моҳ он ҷо меистад, то ин ки равғанаш барояду зин бадошту хушсифат ояд ва накафад. Баъди аз об бардоштан каму костиашро ба танзим дароварда, ба он пусти ҷавонагови пешакӣ ошдодаву пухтакардашударо мекашанд, сипас зебу зинат медиҳанд, ки ба он боз 8-10 рӯзи дигар вақт мегузарад.

-Ана ҳамин тариқ, умрро сипарӣ кардем ва хизмате кардем ба мардум, ки шумораашон ба ёдам нест, лекин ҳар куҷое бинанд, бо ҳурмату сипосдорӣ ҳолпурсӣ мекунанд, роҳдуриҳо ягон ҳамқишлоқиро дида монанд, салому дуруди бепоён мефиристанд. Дар маъракаҳо ҳурмат мекунанд, бологузарам, аспдорон бошавқ аз зинҳои сохтаам нақл мекунанд, ки ҳамааш бароям хушоянданд. Ифтихор мекунам, ки касбе дорам зарурӣ ва аз рӯйи он рӯзгор пеш мебарам. Фарзандону наберагон низ баробари соҳибкасбу вазифадор буданашон, ин пешаи бобогиро чун шуғли авлодӣ пос доштаанд. Ҷавонони имрӯзаро дар суҳбатҳо таъкид месозам, ки дар кадом сатҳ мансабдор бошанд ҳам, ягон ҳунари аҷдодиро омӯзанд, ки он рӯзе ба кор меояд. Ба қавли бузургон:

Боҳунар ҳар ҷо равад, дасташ
 даруни равған аст,
Беҳунар ҳар ҷо расад, рӯзаш
намози шом аст.   

- гуфт дар фуроварди суҳбат усто Саидхон Ҳабибов.

Бо ҳунарманди хушсалиқа барои суҳбатҳояш ташаккур гуфта, ба роҳ баромадем. Хаёлан тасаввур мекардам, ҳар ҳунареро, ки мардуми соҳибтамаддуни мо доранд, ҳар яке болост аз дигаре, хоса барои нафаре, ки ба он шавқи беандоза дош-та бошад. 

 

Исматуллои Гули Олим

Аксбардор М. Ашӯров 



Шарҳи хонандагон +
Why viewers still make use of to read news papers when in this technological world all is existing on net?
12 сентябр 2018 19:15
Into YouTube video embed code you can also specify parameters matching to your desire like width, height or even border colors.
12 сентябр 2018 20:24
micropil 20 com 21 comprimidos viagra
<a href="http://viagrafanlux.com">viagra cost</a>
viagra brand 100mg at walmart prices
viagra coupons
12 сентябр 2018 20:52
Hello kids, you all should watch funny video tutorials, however keep in mind that first study then enjoyment ok.
12 сентябр 2018 22:32
generico del viagra in farmacia tei
<a href="http://viagrafanlux.com">viagra tablets</a>
lucen 20 controindicazioni viagra
viagra pills
12 сентябр 2018 22:48
sibus 15mg generico do viagra
<a href="http://viagrafanlux.com">female viagra pills</a>
parkemed 250 wirkung viagra
100 mg viagra lowest price
13 сентябр 2018 00:12
driver stampa generico do viagra
<a href="http://viagrafanlux.com">female viagra</a>
new viagra commercial actress 2016
viagra coupons
13 сентябр 2018 00:31
orelox generico do viagra
<a href="http://viagrafanlux.com">generic viagra available</a>
generic viagra 4rx reviews
female viagra
13 сентябр 2018 01:32
viagra sales online
<a href="http://viagrafanlux.com">buy generic viagra online</a>
medical release form for medical records generic viagra
viagra without a doctor prescription
13 сентябр 2018 03:32
I visited several sites however the audio feature for audio songs current at this website is in fact marvelous.
13 сентябр 2018 04:53
eliferx viagra generic
<a href="http://viagrafanlux.com">sildenafil 100mg</a>
cialis viagra price
generic viagra prices
13 сентябр 2018 05:36
viagra online uk cheapest mobile
<a href="http://viagrafanlux.com">cheap viagra</a>
fitoestimulina generico do viagra
female viagra
13 сентябр 2018 05:39
This post is invaluable. When can I find out more?
13 сентябр 2018 06:12
viagra cheap generic india
<a href="http://viagrafanlux.com">buy viagra online</a>
generic viagra new zealand
sildenafil 100mg
13 сентябр 2018 06:38
buy generic viagra online health 111
<a href="http://viagrafanlux.com">generic viagra available</a>
afghan warlords viagra 100
viagra generic
13 сентябр 2018 09:00
dog eats man's viagra generic
<a href="http://viagrafanlux.com">generic viagra available</a>
pfizer viagra sales 2011
viagra generic
13 сентябр 2018 10:33
I read this article completely about the difference of newest and earlier technologies, it's amazing article.
13 сентябр 2018 10:34
best viagra deals online
<a href="http://viagrafanlux.com">buy viagra online</a>
buy viagra uk lloyds pharmacy jobs
female viagra
13 сентябр 2018 12:07
Wow, good YouTube video regarding how to establish virtual directory, I totally got it. Thanks keep it up.
13 сентябр 2018 13:41
Hi there my colleagues, how is everything? Here it is genuinely fastidious YouTube movies collection. i enjoyed a lot.
13 сентябр 2018 14:49
mezza pastiglia viagra generic
<a href="http://viagrafanlux.com">sildenafil 100 mg</a>
modalert 100mg or 200mg viagra
viagra pills
13 сентябр 2018 14:53
viagra tablets price in hyderabad marriage
<a href="http://viagrafanlux.com">viagra generic</a>
trisporal 200mg viagra
women viagra
13 сентябр 2018 15:21
What a lovely story! The tale in this YouTube video that is posted here is in fact a fastidious one with having fastidious picture quality.
13 сентябр 2018 17:09
when does viagra go generic 2012 ford
<a href="http://viagrafanlux.com">viagra coupon</a>
20 lik dis cekimi fiyati viagra
generic viagra
13 сентябр 2018 17:43
dym genericos do viagra
<a href="http://viagrafanlux.com">viagra 100 mg</a>
esomeprazole 40 mg generico do viagra
women viagra
13 сентябр 2018 18:15
Hi there, how's it going? Just shared this post with a colleague, we had a good laugh.
13 сентябр 2018 19:50
myrouteonline alternatives to viagra
<a href="http://viagrafanlux.com">viagra 100mg</a>
metacam liquid generic viagra
viagra 100 mg
13 сентябр 2018 19:58
I am genuinely eager of seeing funny movies at youtube, and this videos is really so funny, hehehhe.
13 сентябр 2018 20:05
I am eager of learning Flash, is there any article related to Flash, if okay, then please post it, thanks.
13 сентябр 2018 20:06
cheap viagra online in uk united
<a href="http://viagrafanlux.com">online viagra</a>
hupigon generic viagra
viagra prices
13 сентябр 2018 20:49

Матолиби дигар:

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Арсаи кишоварзӣ
Ризқи ҳунарманд фаровон аст

Ризқи ҳунарманд фаровон аст

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ
А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат  оромии ҷомеа аст»

А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат оромии ҷомеа аст»

Ҳаёти иҷтимоӣ
ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

Иқтисоду тиҷорат
Тасдиқи рамзи «соли рушди  Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

Тасдиқи рамзи «соли рушди Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ, Ҳаёти иҷтимоӣ