Дар як сатр

Пешаи нодир

6-08-2018, 08:27

Дар қатори асбобу анҷом, ашёву олоти зарурии рӯзгор, ки ҳунармандони мардумӣ тайёр мекунанд, зини асп мавқеи махсус дорад. Зеро он аз қабили анҷомҳои душворсохтест, ки на ҳар усто аз уҳдааш мебарояд.

Сохтани зин аз ҳунарманд маҳорати хоса, сабру таҳаммули зиёд, бохабарӣ аз илми ҳисоб ва назари махсус ба интихоби ашёи зарурӣ, яъне дарахт ва пӯст доштанро талаб менамояд. Агар усто яке аз ҳамин сифатҳоро надошта бошад, меҳнати 2,5-3-моҳааш, ки барои сохтани як зин сарф мешавад, барабас меравад.

Бобои Саидхон Ҳабибов аз зумраи он устоҳои хушсалиқаву корозмуда ва дар пешаи касб муваффақ аст, ки дар зинсозӣ (ё зинтарошӣ) ном бароварда, соҳибобрӯ гардидааст. Ӯ  аслан, зодаи Раштонзамин мебошад. Солҳои 50-уми қарни гузашта баҳри рушди кишоварзӣ ва ободонии водии Вахш бо аҳли оила аз кӯҳистон муҳоҷир шуда, деҳаи Чорбоғи деҳоти «Иттифоқ»-и ноҳияи Абдураҳмони Ҷомиро ҷойи зисти доимӣ ихтиёр намудааст.

Азбаски як давраи муайяни сохтори Шӯравӣ ба касбҳои мардумӣ чандон таваҷҷуҳ надоштанд, зинсозӣ ҳам ба номгӯйи корҳои хоҷагидорӣ дохил намешуд. Саидхони таҳамтан бо зӯри бозуи муқтадир аз субҳ то шом дар саҳро ба корҳои хоҷагӣ машғул буду  барои ба кунҷи фаромӯш нарафтани ҳунари бобоӣ  вақтҳои холигӣ, зиёдтар фасли зимистон, пешаи ин шуғл мекард. Доимӣ, ки фаъолият надошт, касе ҳам аз ҳунармандии ӯ бохабар набуд.

-Акнун,-хурсандона мегӯяд усто Саидхони 85-сола, - шукри соҳибистиқлолии давлат ва ба ҳунарҳои мардумӣ назари нек дош-тани фарзанди фарзонаи тоҷик-Пешвои миллат, роҳбари  дурандеш Эмомалӣ Раҳмон, ки баҳри рушди ҳамагуна ҳунарҳои мардумӣ роҳ кушод. Айни замон, писару наберагон низ ба ҳунари аҷдодӣ шавқ доранду дасти расо. Устохонаи худро дорем. Маҳсулоти сохтаамонро озодона ба савдо мебарорем, аслан, барои  ба бозор баровардан ҳоҷат нест, мизоҷон зиёданду  худ назди мо омада бо андозаи аспашон мувофиқ зин мефармоянд.

Мӯйсафед мехост ҳарчи бештар дар бораи касбаш, ки дар гузашта пешаи авлодиашон будааст, муфассал нақл кунад,  ба ин хотир, аз мактаби таҷрибаи сулолаашон пурсон шудем.

-Минтақаи Рашт, ки он ҷо ба дунё омадам, - ба нақл оғоз кард усто, - аслан кӯҳсор аст, асп бошад, воситаи асосии хоҷагидорӣ. Асп ҳайвони саворӣ, боркаш ва чун соҳиби чандин ҳунарҳои дигар дар ҳаёти мардум нақши созгор дорад. Бинобар ҳамин, мардум нисбат ба асп таваҷҷуҳи хоса дорад, онро ба ин ё он ҷабҳаи фаъолият омода месозанд. Барои саворӣ алоҳида, барои боркашӣ алоҳида, барои пойгаҳ алоҳидаву барои човандозӣ (бузкашӣ) алоҳида. Дар суҳбатҳои хосу ом сухан бештар аз асп мерафт ё аз нафаре, ки аспи хуб дорад. Ба ҷисму ҷусса, ҳушёриву зӯру тавонаш нигоҳ карда, номҳои зебову васфкунанда мегузоштанд, баданашонро шуста,  ёлу думашро бомаҳорат шона мезаданд, танашро бо он молиш медоданд.  Барояш ҷаву коҳ, еми беҳтарин захира мекарданд, ҳангоми сафар албатта, дар хурҷин як миқдор ҷаву коҳ мегирифтанд. Вобаста ба корҳои иҷромекардааш асбобу афзоли шинами аз матоъҳои қимат зини зарринқошу бо пӯсти хуб кашидашуда, қамчини чармиву нуқракӯбшуда харидорӣ мекарданд. 

Ҳангоми сайру саёҳат, ба меҳмонӣ рафтан, иштирок дар чорабиниву маъракаҳо аспдорон болои зин бовиқор нишаста, бо ҳавои даст «чуҳ, ҷонвар» гӯён, аспро қамчин мезаданд. Дар ин лаҳзаҳо асп маҳмеззанону йурғакунон, чорхез задаву дав мегирифт ёл афшондаву шиҳа мекашид, ки аз ҳамаи ин соҳибаш ифтихор дош-ту салобат. Дар пойгаҳу бузкашӣ аспи ғолибомада номи соҳибашро ба афлок мебардошт. Мавриди суҳбати чандвақтаи мардум қарор мегирифт, чусту чолокии аспу нигоҳубини афсонавии соҳибаш.

Ана, дар ҳамаи ин ҳолатҳо зин нақши калидӣ дошт. Тарзи бароҳат шиштани савору ҳаракати орому озодонаи асп аз зин вобас-та аст. Агар зин қадре нодуруст ва номувофиқ сохта шуда бошад, ё хурду калон барояд, асп ҷовур «маҷруҳ» шуданаш мумкин, ки дар ин ҳолат байни аспу соҳибаш «қаҳригӣ» ба миён меояд. Касеро наздик шудан намемонад. «Ана, барои ҳамин, фарзандони азиз,-нақлашро давом дод усто Саидхон,-на ҳар кас дар зинсозӣ муваффақ мешавад. Барои онро сохтан фикри тоза, назари дақиқ, дасти расо доштану интихоби мақбули ашёро фаҳм кардан мебояд. Бобоям Бурак, ки ин касбро аз бобояш омӯхта будааст, устои номии минтақа ба ҳисоб мерафт. Аспдорон нисбаташ ҳурмату эҳтироми зиёд доштанд, барои соҳиб шудан ба як зини сохтаи бобоям моҳу сол навбат мепоиданд. Чунин ҳурмату иззатро дида мани сари ақломада, дар ҳоле ки ҷавонон пайи ҳам барои дарёфти қути лоямут ба ҷумҳуриҳои ҳамсояи Ӯзбекистону Туркманистон, ба корхонаҳои пахта муздурӣ мерафтанд, ба ҷое  нарафта, ин  касбро пеша кардам».

Аз суҳбати шавқовари усто Саидхон аён гардид, ки барои сохтани зин, асосан,  чӯбҳои дарахти чормағз ва бед коршояманд. Асбобҳои зарурии корӣ теша ва тешанова ба ҳисоб меравад. Махсусияту нозукияш дар он будааст, ки чун суроби зин тайёр шуд, онро ба об мепартоянд, ба муддати 2 моҳ он ҷо меистад, то ин ки равғанаш барояду зин бадошту хушсифат ояд ва накафад. Баъди аз об бардоштан каму костиашро ба танзим дароварда, ба он пусти ҷавонагови пешакӣ ошдодаву пухтакардашударо мекашанд, сипас зебу зинат медиҳанд, ки ба он боз 8-10 рӯзи дигар вақт мегузарад.

-Ана ҳамин тариқ, умрро сипарӣ кардем ва хизмате кардем ба мардум, ки шумораашон ба ёдам нест, лекин ҳар куҷое бинанд, бо ҳурмату сипосдорӣ ҳолпурсӣ мекунанд, роҳдуриҳо ягон ҳамқишлоқиро дида монанд, салому дуруди бепоён мефиристанд. Дар маъракаҳо ҳурмат мекунанд, бологузарам, аспдорон бошавқ аз зинҳои сохтаам нақл мекунанд, ки ҳамааш бароям хушоянданд. Ифтихор мекунам, ки касбе дорам зарурӣ ва аз рӯйи он рӯзгор пеш мебарам. Фарзандону наберагон низ баробари соҳибкасбу вазифадор буданашон, ин пешаи бобогиро чун шуғли авлодӣ пос доштаанд. Ҷавонони имрӯзаро дар суҳбатҳо таъкид месозам, ки дар кадом сатҳ мансабдор бошанд ҳам, ягон ҳунари аҷдодиро омӯзанд, ки он рӯзе ба кор меояд. Ба қавли бузургон:

Боҳунар ҳар ҷо равад, дасташ
 даруни равған аст,
Беҳунар ҳар ҷо расад, рӯзаш
намози шом аст.   

- гуфт дар фуроварди суҳбат усто Саидхон Ҳабибов.

Бо ҳунарманди хушсалиқа барои суҳбатҳояш ташаккур гуфта, ба роҳ баромадем. Хаёлан тасаввур мекардам, ҳар ҳунареро, ки мардуми соҳибтамаддуни мо доранд, ҳар яке болост аз дигаре, хоса барои нафаре, ки ба он шавқи беандоза дош-та бошад. 

 

Исматуллои Гули Олим

Аксбардор М. Ашӯров 



Шарҳи хонандагон +
There is also one more technique to increase traffic in favor of your web site that is link exchange, so you as well try it
24 сентябр 2018 23:35
canada drugstore selling levitra or generic
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra 20mg</a>
levitra 20 mg preisvergleich apothekenversand
levitra 20 mg
25 сентябр 2018 00:01
When I saw this site having amazing featured YouTube video lessons, I decided to watch out these all video lessons.
25 сентябр 2018 00:43
Hi colleagues, its wonderful paragraph concerning educationand fully explained, keep it up all the time.
25 сентябр 2018 02:12
levitra 20 mg fiyat teklifi
<a href="http://fanluxlevitra.com">buy levitra online</a>
cheap eteamz.active.com levitra link online paxil
buy levitra
25 сентябр 2018 03:47
I have study much regarding without charge blogging web pages, however I have no clear idea concerning that, can any one advise me which one is finest in favor of free blogging and site-building?
25 сентябр 2018 04:09
levitra 10 mg orodispersibile prezzo
<a href="http://fanluxlevitra.com">buy levitra</a>
levitra generico pagamento in contrassegno
levitra 20mg
25 сентябр 2018 04:47
levitra 20mg price in pakistan n8
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra prices</a>
levitra 20mg cena
levitra 20mg
25 сентябр 2018 05:11
Hello to every body, it’s my first visit of this blog; this web site contains remarkable and really fine material in support of visitors.
25 сентябр 2018 05:13
levitra 20 mg genericons
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra generic</a>
levitra 10 mg filmtabletten beipackzettel ciprofloxacin
buy levitra
25 сентябр 2018 05:46
|When I wish for to place gallery or LightBox or yet a slider on my web site I always try to use jQuery script in support of that.
25 сентябр 2018 06:39
levitra price in pakistan a300f
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra 20 mg</a>
levitra generic 10mg
generic levitra
25 сентябр 2018 08:44
Do you have any video of that? I'd want to find out more details.
25 сентябр 2018 08:45
There are also so many video uploading websites, and these also provide facility for distribution their video clips, but I think YouTube is the finest.
25 сентябр 2018 09:40
levitra 20 mg generico de crestor
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra coupon</a>
levitra 10 mg filmtabletten preisvergleich reisen
buy levitra
25 сентябр 2018 10:15
levitra orodispersibile 10 mg prezzo voucher
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra 20 mg</a>
levitra 10 mg information
buy levitra online
25 сентябр 2018 10:42
It’s remarkable in favor of me to have a site, which is good in favor of my knowledge. thanks admin
25 сентябр 2018 10:58
order levitra online legally
<a href="http://fanluxlevitra.com">levitra online</a>
achat levitra bayer 10mg
vardenafil 20mg
25 сентябр 2018 11:24
It’s going to be finish of mine day, however before ending I am reading this enormous piece of writing to increase my experience.
25 сентябр 2018 11:52
I’m gone to inform my little brother, that he should also pay a quick visit this blog on regular basis to get updated from hottest reports.
25 сентябр 2018 13:13
YouTube carries not simply humorous and humorous movies but also it includes learning related videos.
25 сентябр 2018 13:32
At present I was so tired, and now this time I have got some rest by watching this comic YouTube video, thanks, keep it up.
25 сентябр 2018 14:07
Hello to every body, it’s my first pay a quick visit of this weblog; this webpage carries awesome and truly fine material in support of readers.
25 сентябр 2018 15:11
That’s actually a nice movie pointed out in this piece of writing on the topic of how to write a paragraph, so i got clear idea from here.
25 сентябр 2018 16:21
celular s4 generico de cialis
<a href="http://cialisluxfan.com">purchasing cialis on the internet</a>
online viagra und cialis kaufen
buy 20mg cialis
25 сентябр 2018 17:11
ervaringen generieke cialis online
<a href="http://cialis-easy.com">tadalafil coupon</a>
efectos colaterales de la cialis generic
buy cialis online
25 сентябр 2018 18:25
YouTube video clips are famous in whole globe, for the reason that it is the biggest video sharing website, and I turn out to be too glad by watching YouTube video lessons.
25 сентябр 2018 18:34
buy cialis cheap uk train
<a href="http://cialis-nice.com">buy cialis</a>
toner canon gpr 6 generico de cialis
tadalafil 20mg
25 сентябр 2018 19:08
acomplia generico de cialis
<a href="http://cialisluxfan.com">cialis 20 mg</a>
acquisto sicuro cialis generico portugal
tadalafil generic
25 сентябр 2018 19:32
What's up, this weekend is nice for me, as this moment i am reading this impressive informative post here at my residence.
25 сентябр 2018 20:09

Матолиби дигар:

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Захираи хӯроки чорво 60% иҷро шуд

Арсаи кишоварзӣ
Ризқи ҳунарманд фаровон аст

Ризқи ҳунарманд фаровон аст

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ
А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат  оромии ҷомеа аст»

А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат оромии ҷомеа аст»

Ҳаёти иҷтимоӣ
ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

ИСТЕҲСОЛИ ЛИМӮ БАРЗИЁД ИҶРО ГАРДИД

Иқтисоду тиҷорат
Тасдиқи рамзи «соли рушди  Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

Тасдиқи рамзи «соли рушди Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ, Ҳаёти иҷтимоӣ