Дар як сатр
» » Тарҷумаи китоби «Таджики» бо забони ӯзбекӣ

Тарҷумаи китоби «Таджики» бо забони ӯзбекӣ

7-01-2016, 16:42

Тарҷумаи китоби «Таджики» бо забони ӯзбекӣБо заҳмати чандинсолаи омӯзгор ва журналисти варзидаи хатлонӣ Ҳасан Раҳматалиев ӯзбекону туркзабонҳои дунё акнун шоҳасари Қаҳрамони Тоҷикистон аллома Бобоҷон Ғафуров «Тоҷикон»-ро бо забони модариашон мутолиа хоҳанд кард.

Ҳасан Раҳматалиев ӯзбекзабон буда, соли 1950 дар деҳаи Болшевики ноҳияи Қубодиён таваллуд шуда, пас аз хатми мактаби миёнаи №39-и ноҳияи мазкур дар солҳои 1968-1974 дар факултаи забон ва адабиёти руси УДТ ба номи В.И.Ленин (ДМТ-и имрӯза) таҳсили илм карда, сипас, 6 сол дар зодгоҳаш бо касби омӯзгорӣ шуғл варзидааст. Ӯ аз соли 1980 дар соҳаи матбуот қувва озмуда, фаъолияти эҷодиашро дар рӯзномаҳои «Шараф»-и ноҳияи Қубодиён, «Дӯстлик», «Омӯзгор», «Устоз» ва рӯзномаи вилоятии «Новый Хатлон» идома додааст. Муаллифи се асари насрӣ мебошад. Ҳ. Раҳматалиев чун тарҷумони чирадаст Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо забонҳои русӣ, ӯзбекӣ, туркманӣ ва қирғизӣ тарҷума намудаю барои ҳар кадом сертификат ё худ Шаҳодатномаи Вазорати фарҳанги Тоҷикистонро дарёфт кардааст.

Ҳасан Раҳматалиев аз моҳи октябри соли 2011 ба тарҷумаи шоҳасари Б. Ғафуров «Таджики» (чопи нашриёти «Наука»-и Москва) ба забони ӯзбекӣ шурӯъ намуда, соли ҷорӣ ба анҷоми муваффақонаи он ноил гардид.

- Муҳтарам Ҳасан Раҳматалиев, хоҳишмандем, дар бораи тарҷумаи китоби «Тоҷикон» ба забони ӯзбекӣ ва заҳмати ҷоннисоронаатон баҳри зиндаю поянда нигоҳдоштани рӯҳу хотири алломаи Машриқзамин – Бобоҷон Ғафуров ба хонандагон маълумоти мухтасаре ироа намоед.

Тарҷумаи китоби «Таджики» бо забони ӯзбекӣ- Бояд қайд намоям, ки бароям тарҷумаи китоби бунёдии олими оламшумул устод Бобоҷон Ғафуров ба осонӣ муяссар нагардидааст. Барои он ки ман китоби «Таджики»-ро бо номи «Тожиклар» ба забони модариам тарҷума намоям, 4 соли расо заҳмату бедорхобиҳо кашидан лозим омад. Китоби мазкур якумин тарҷума ба лисони туркзабонҳо мебошад. Ин қавм дар минтақаҳои Осиёи Марказӣ ва мамолики Шарқи наздик зиндагӣ намуда, теъдодашон 170 миллион нафарроташкил медиҳад. Шоҳасари Б. Ғафуров баъди даҳ соли нашри русиаш ба забони тоҷикӣ дар Тоҷикистон, сипас ба лисони полякӣ дар давлати Полша, баъдан бо ҳуруфоти форсӣ ё худ бо забони дарӣ дар Давлати Исломии Афғонистон тарҷумаю нашр шудааст. Тарҷумаи ӯзбекии китоби мазкур аз ҷониби камина аз ду ҷилд, 1500 саҳифа ва 98 акси таърихӣ фароҳам омадааст.

- Кӣ ё чӣ хел омиле сабаб гардиду Шуморо ба тарҷумаи ин шоҳасар таҳрик дод ва барои анҷоми ин кори баҳодурона бароятон киҳо дасти мадад дароз карданд?

- Бисёр саволи бамаврид додед. Ман китоби «Таджики»-ро мутолиа карда будам, вале тарҷумаи он ба забони модариам дар гӯшаи хотирам ҳам наомада буд. Тақрибан солҳои 1985-1986 дар шаҳри Тошкенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон бо шарқшиноси машҳури ӯзбек, шогирди бовафои устод Б. Ғафуров Шоислом Шоҳмуҳаммедов ҳамсуҳбат шуда, дар бораи шахсияту бузургии ӯ қиссаҳои аҷоиб шунидам. Маълум гардид, ки бо дастуру ҳидояти собиқ директории институти Шарқшиносии СССР аллома Б. Ғафуров Шоислом Шомуҳаммедов гуруҳи калони адибони Ҷумҳурии ӯзбекистонро сарҷамъ намуда, ва дар 20 ҷилд Шоҳномаи безаволи Абулқосим Фирдавсиро бо забони узбекӣ баргардонидаанд ва устоди номбурда сармуҳарририи ҳамаи ҷилдҳои тарҷумашударо ба уҳда доштааст. Воқеан Б. Ғафуров ва Ш. Шоисломов бо чунин рафтору муносибаташон анъанаи Абдураҳмони Ҷомию Алишер Навоиро байни духалқи ҳамсоявубо ҳам дӯст идомаю густариш доданд.

Ш. Шоҳмуҳаммедов чун фаҳмид, ки банда дар шаҳри Душанбе факултаи забону адабиёти русро хатм кардам ва аз асари Бобоҷон Ғафуров «Таджики» низ огоҳии комил дорам, аз ман хоҳишу тақозо намуд, ки камари ҳимматро маҳкам баста, ҳатман вақту фурсат пайдо карда, ин асари бунёдиро ба забони узбекӣ тарҷума намоям. Чунин фурсат соли 2011 бароям даст дод ва дар ин ҷода хушбахтона аз ҷониби собиқ вазири маорифи ҶумҳурииТоҷикистон А. Раҳмонов ва вазири кунунии маориф ва илми кишвар Нуриддин Саид дастгирию пуштибонӣ ёфтам. Оқои Нуриддин Саид аз хобгоҳи аспирантҳо ройгон як хона ҷудо карда, барои эҷоду фаъолияти тарҷумониам шароити мусоид муҳайё намуд. Панҷ моҳ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд дар осорхонаи Бобоҷон Ғафуров таҳти роҳбарии директори он доктори илми таърих Ҳабибулло Холҷӯраев бо пажуҳишу омӯзиш машғул гардида, бо Донишгоҳи Давлатии шаҳри Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров низ робитаи ҳамкорӣдоштам.

Дар анҷоми тарҷума бо тавсияву маслиҳати олимони варзидаи кишвар Фарҳод Раҳимӣ, Акбари Турсун ва Аскаралӣ Раҷабов дар ҳарду ҷилд китоб пеш аз мундариҷа 68 адад расмҳои рангаи мавзеъҳои таърихӣ, мақбараю мадраса ва инчунин сикаҳои подшоҳонро, ки Б. Ғафуров зимни муҳокимаронӣ дар шоҳасараш зикр кардааст, илова намудам. Он расмҳоро камина тариқи интернет пайдо ва ба чоп омода кардам.

- Хоҳишмандем ба хонандагон равшанӣ андозед, ки барои чопи асари дар ду ҷилд тарҷума кардаатон чӣ тавр иҷозатнома дастрас намудеду маблағгузориаш аз кадом ҳисоб аст?

- Хушбахтона, асари тарҷумакардаи камина аз ҷониби аҳли зиёи кишвар ба хусус олимони маъруфи ҷумҳурӣ, аз қабили Акбари Турсун, Аскаралӣ Раҷабов, Муҳсин Раҳимов, Набиҷон Раҳимов, Абдуназар Ҳақназаров хуб пазируфта шудаю 10 нафар муҳаққиқони варзида ба он тақриз навиштаю нашри онро якдилона ҷонибдорӣ намуда, ҳамзамон иброз доштанд, ки тарҷумони асар ба Ҷоизаи давлатӣ пешниҳод карда шавад. Китоб зери таҳрири номзади илми таърих, дотсенти Донишгоҳи шаҳри Хуҷанд Сафар Эркаев дар соли 2013 барои нашр омода гардидааст. Билохир, баъди ризоияти роҳбари ҳукумати мамлакат китоби «Тожиклар» ба Маркази нашри китобҳои дарсии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон интиқол дода шуд. Рӯзҳои наздик ҳарду ҷилди он бо сарпарастии муҳтарам Саид Нуриддин Саид ва маблағгузории Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон бо теъдоди 2000 нусха ба нашр хоҳад расид.

Ман дар навбати худ ба ҳама масъулону ашхосе, ки дар тайёру омода кардани китоб бароям шароит муҳайё кардаю дасти мадад дароз намуда, ёрии моддию маънавии беғаразонаашонро дареғ надоштанд, изҳори сипосу миннатдории самимӣ менамоям.

А. Фаттоҳ,
махсус барои рӯзномаи «Хатлон»



Шарҳи хонандагон +

Матолиби дигар:

16 март: Тоҷикистон-Русия (U-19)

16 март: Тоҷикистон-Русия (U-19)

Хабарҳо, Ҷавонон ва варзиш, НОСИРҶОН МАЪМУРЗОДА
Нашри нахустин китоб ба забони тоҷикӣ дар таърихи роҳи оҳани Тоҷикистон

Нашри нахустин китоб ба забони тоҷикӣ дар таърихи роҳи оҳани Тоҷикистон

Фарҳанг ва адабиёт, Хабарҳо, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
Н. Хусрав. Таҳсили 3528 хонанда дар синфҳои ӯзбекӣ

Н. Хусрав. Таҳсили 3528 хонанда дар синфҳои ӯзбекӣ

Хабарҳо, Маориф ва илм
Қубодиён. Нашри 4 китоби таърихӣ дар як сол

Қубодиён. Нашри 4 китоби таърихӣ дар як сол

Фарҳанг ва адабиёт, Хабарҳо, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
Нашри ду китоби нави адиби хатлонӣ

Нашри ду китоби нави адиби хатлонӣ

Хабарҳо