Дар як сатр
» » Дидорбиниҳо - сарчашмаи меҳру муҳаббату дӯстӣ

Дидорбиниҳо - сарчашмаи меҳру муҳаббату дӯстӣ

15-05-2018, 14:00

Гузориш аз Рӯзҳои фарҳанги Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар вилояти Хатлон, 13 майи соли 2018

Суханронии раиси вилояти мухтори кӯҳистони бадахшон шодихон ҷамшед

Бо ҳукми яздонӣ, бо ҳидояти Пешвои муаззами миллат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии  Тоҷикистон  муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чанд рӯз боз намояндагони аҳли фарҳангу адаб, фаъолони тамоми қишрҳои ҷомеаи Боми ҷаҳон дар оғӯши гарми бародарони хатлонии худ қарор доранд. Соле қабл насими ваҳдатофар дар рӯзҳои атромези баҳорон намояндагони мардуми ҳаммаслаку ҳамтаърих, ҳамрешаю ҳампешаи мо, авлодони Восеи далеру шуҷоъ, Сайид Шоҳи Хомӯш, Носири Хусраву Мир Саид Алии Ҳамадонӣ, Сайдалӣ Вализодаву Ашӯр Сафар, Одина Ҳошиму Бобои Миралӣ ва дигар бузургони Хатлонзаминро ба Бадахшон овард. Бо қудуми муборакашон Бадахшон пурнуру гулбасар ва боз ҳам ободу шукуфонтар гардид. Суруду таронаҳои хатлонию бадахшонӣ, ки бо ҳам ҳамоҳангу ҳамнаво ҳастанд, ба қалбҳо тухми меҳру садоқат, ваҳдату ҳамбастагӣ коштанд ва мардуми шарифи Бадахшон он рӯзҳоро солҳо аз хотир фаромӯш намекунанд.
Хатлону Бадахшон, минтақа-ҳои овозадори Тоҷикистон, меҳани  аҷдодони мо-бохтариён ва саккониён, мутафаккирону паҳлавонону қаҳрамонон мебошанд. Аз аҳди қадим  то замони мо байни Бадахшону Хатлон равобити қавӣ ва мустаҳками қавмӣ ва тиҷоратӣ барқарор аст. Пирони ҷаҳондида қавмияту хешутабории ин ду минтақаро аз ягонагии завқи мусиқию адабӣ, сурату сират, урфу одат кайҳо муайян кардаанд. Забонҳои маҳаллии мардуми Бадахшон таҷассумгари забонҳои саккоию бохтарӣ, таърихи куҳан доштани мардуми ин минтақаҳо мебошанд. 
Дар ҳар хонадони бадахшонӣ Одина Ҳошим, Давлатманд Холов, Файзалӣ Ҳасан, Сурайё Қосимова, Муқаддас Набиева ва дар ҳар хонадони хатлонӣ Нуқра Раҳматова, Душанбе Паллаев, Хурмо Ширинова, Ақназар Аловатов,  Далер Назаров азизтарин санъаткоронанд.
Аз рӯйи ҳамин ҳамбастагию ҳамрастагии таърихӣ Хатлону Бадахшон аз қадимулайём ду воҳиди ҷуғрофии як кишвари маъмурӣ ба ҳисоб мерафтанд. Ин аст, ки таъриху тамаддун, ҷаҳонбинию ҷаҳоншиносӣ, хулқу атвор, кирдору рафтор, адабиёту санъат, оҳангу наво, сирату сурати зодагони ҳар ду диёр чунон дарҳаму тавъам гашта, ки миёнашон сарҳаду ҳудуд гузоштан берун аз инсофу ҳақиқати таърих аст.
Мо аз он ифтихормандем, ки дар саргаҳи ташкили давлати соҳибистиқлоли тоҷикон  фарзанди фарзонаи миллат зодаи Хатлонзамин,  Қаҳрамони Тоҷикистон,  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон  дар охири садаи бистум бо ҷасорату мардонагӣ, хиради волои тоҷикона халқи тоҷикро аз парокандагӣ ва давлати тозаистиқлолро аз нестшавӣ наҷот бахшида, онро дар қатори кишварҳои тараққикарда қарор додаанд. Ному корномаи Шириншоҳ Шоҳтемур, ки дар остонаи асри бист бо ҳаммаслаконаш дар набардҳои нобаробар бо душманони дохилӣ ва хориҷӣ санги асоси давлати тоҷиконро гузошта буд, бо сиёсати хирадмандонаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷовидона гардид. Барқарор намудану пойдор сохтани ҳокимияти Шӯравӣ дар Хатлону Бадахшон дарси таърихӣ буд, ки бисёр фарзандони баруманди ҳар ду диёр дар он нақши созанда доранд. 
Хизмати Шириншоҳ Шоҳ-темур дар ташкил, барқарор ва ҳифзи давлатдории миллӣ дар тамоми минтақаҳои кишвар, аз ҷумла дар минтақаи Кӯлоб хеле бузург аст. Шириншоҳ Шоҳтемур  моҳи апрели соли 1925 бо Қарори ҳукумати навташкили Тоҷикистон чун садри комиссариати махсуси давлатӣ ба минтақаи Кӯлоб, ки дар ин ҷо ҳаракати  босмачигарӣ аз ҳад зиёд авҷ гирифта, илова ба ин, мардум ҷиҳати хушксолӣ ба мушкилоти зиёде рӯ ба рӯ шуда буд, фиристода шуд. Ӯ муддати нуҳ моҳ бо мардуму дар байни мардум буд, ҳадафҳои давлати навташкили тоҷиконро мефаҳмонд, дар ташкили сохторҳои ҳизбию давлатӣ, аввалин мактабу муассисаҳои табобатӣ саҳмгузорӣ намуд.
Ходими давлатию ҷамъиятӣ Султон Мирзошоев зимни яке аз суханрониҳояш зикр дошт, ки Шириншоҳи бузургро мардуми Кӯлоб чун пири худ эътирофу эҳтиром мекунанд. Мегӯянд, ки «Бузургонро бузургон зинда медоранд». 27 июни соли 2006 Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар вазъияти тантанавӣ ба ӯ унвони олии давллатӣ - Қаҳрамони Тоҷикистон дод.
Рушду нумӯи тамоми минтақаҳои Тоҷикистон, аз ҷумла Бадахшон, имрӯз ба сиёсати хирадмандонаю дурандешона, бунёдкоронаю  сулҳҷӯёнаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон алоқаманд аст. Дар замони соҳибистиқлолии кишвар Роҳбари давлат беш аз 60 маротиба ба шаҳру ноҳияҳои Бадахшон ташриф оварданд ва дар ҳар ташрифашон ба ин диёр хайру баракат ҳамсафарашон буд. Аз нигоҳи коршиносони масоили сиёсию иқтисодӣ, яке аз бузургтарин хизмате, ки Пешвои миллат дар солҳои аввали соҳибистиқлолӣ барои сокинони Хатлону Бадахшон анҷом доданд, кушода шудани шоҳроҳи Кӯлоб-Қалъаи Хумб буд. «Роҳи Кӯлоб-Қалъаи Хумб-ро, - иброз намуд Пешвои миллат зимни ифтитоҳи он дар моҳи январи соли 1999, - на танҳо шоҳроҳи истиқлолият, балки шоҳроҳи ваҳдат ҳам номидан мумкин аст». Он ду вилояти калонтарини ҷумҳурӣ - Бадахшону Хатлонро ба ҳам мепайвандад ва байни ин ду вилоят роҳи доимӣ барқарор гардид. Рафтуомади сокинони ин ду вилоят дӯстию ваҳдаташонро ба ҳам қавитар мегардонад. Кушода шудани ин шоҳроҳ ва ба меъёрҳои ҷаҳонӣ баробар сохтани он имконият фароҳам  овард, ки аз он нафақат Тоҷикистон, балки дигар давлатҳо низ манфиати зиёде гиранд.
Мардуми Хатлону Бадахшон  аз аҳди қадим муносибати хешутаборӣ дошт ва дар замони Шӯравӣ ва бахусус дар давраи соҳибистиқлолӣ ин раванд боз ҳам қавитар гардид. Бисёр зодагони Хатлон тақдирашонро ба Бадахшон пайвастанду теъдоди зиёди зодагони Бадахшон дар шаҳру навоҳии Хатлон зиндагии доимиро ихтиёр карданд. Фаъолияти адабию ҷамъиятии Шоири халқии Тоҷикистон Мирсаид Миршакар аз собиқ ноҳияи Шӯрообод оғоз гирифтааст. Дар Хатлон ноҳияе нест, ки шоири мардумӣ Давлатшоҳи Помириро ёд надошта бошанд. Фарзандонаш Хушбахт Рассоми халқии Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаи давлатии ба номи Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ  ва Иқболшо олими саршинос, ки чанд вақт роҳбарии Донишкадаи омӯзгории Кӯлобро ба уҳда дошт, номбардори падаранд. Мардуми минтақаи собиқ вилояти Қӯрғонтеппа хизматҳои шоёни Ғоибназар Паллаевро дар рушду нумӯи ин минтақа фаромӯш намекунанд. Дар давраи роҳбарии ӯ водии Вахш хеле тараққӣ кард.
Парвоз ба илму сиёсат барои бисёр  фарзандони Бадахшон  ба мисли Моёншо Назаршоев, Иқболшо Хушвақтов, Додихудо Каримшоев, аз остонаи Донишкадаи омӯзгории Кӯлоб оғоз ёфта буд.  Мардуми Хатлону Бадахшон аз корнамоиҳои аввалин генерали тоҷик Мастибек Тошмуҳаммадов ифтихор доранд. Ӯ зодаи Бадахшон асту фаъолияти меҳнатиашро дар Хатлон оғоз намуд. Мардуми Хатлонзамин  Худоназар Маҳмадназаровро яке аз бунёдгузорони Донишкадаи педагогии Кӯлоб, равнақдиҳандаи маорифу фарҳанги худ мешуморанд. Хотираҳои некро аз ҷавонмардӣ ва шуҷоату поккориҳояш дар ёд доранд.
Мардуми Хатлону Бадахшон бо ҷаҳонпаҳлавон Саидмуъмин Раҳимов ва Азалшо Олимов  ифтихори бузург доранд. Онҳо дар байни варзишгарони тоҷик нахустин парчамбардорони кишварамон дар мусобиқаҳои сатҳи ҷаҳонӣ буданд.
Мардуми Бадахшон хизматҳои шоёни зодагони Хатлон: Иззатулло Ҳаёев, Лақай Қармишев, ки солҳои зиёд дар зимоми роҳбарии вилоят қарор доштанд, фаромӯш намекунанд. Имрӯз мардум аз он ифтихор дорад, ки диёрашон - Боми ҷаҳон чун тамоми минтақаҳои Тоҷикистони биҳиштосо аз файзи истиқлол, сиёсати ваҳдатофаринӣ  ва созандаи Пешвои миллат, зодаи Хатлони бостонӣ Эмомалӣ Раҳмон бо бунёди иншоотҳои азим-шоҳроҳу пулҳои мошингард аз бунбасти коммуникатсионӣ  раҳо гашт ва ба таъмини истиқлолияти комили энергетикӣ гомҳои устувор мегузорад. Ҳамасола бо дастгирии Ҳукумати мамлакат дар вилоят даҳҳо коргоҳу корхонаҳои гуногуни саноатӣ бунёд меёбанд, саноати кӯҳӣ рушд мекунад. Дар ин замина сатҳи некуаҳволии мардуми вилоят дар ҳалқаи дигар минтақаҳои кишвар баланд мегардад. Ҳанӯз чанд сол пеш он чиз дар тасаввури ҳар фарди солимфикри бадахшонӣ намеғунҷид, ки Бадахшон дарвозаи рафтуо ба кишварҳои хориҷ мегардад. Имрӯз бошад, ба қавли Пешвои миллат, Боми ҷаҳон ба дарвозаи тиллоии Тоҷикистон табдил ёфта истодааст. Ҳамаи ин дастовардҳо самараи сиёсати дурандешонаи Пешвои миллат, Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон  мебошад. Рӯзҳои фарҳанги Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар вилояти Хатлон, ки дар остонаи ҷашни Ваҳдати миллӣ баргузор мегарданд, ба беш аз пеш қавӣ гардидани муносибатҳои дӯстона, бародариву хешутаборӣ, мустаҳкам шудани равобити иқтисодии ду минтақаи ҳамҷавори Тоҷикистони азизамон мусоидат мекунад.

  Аҳсант ба он фарзандони Хатлону Бадахшон, ки дар давраҳои мушкилу пуртазоди таърихӣ барои наҷоти мардуми диёрашон аз парокандашавию нестӣ, рушду нумӯи иқтисоду маънавиёти кишвару мардуми диёрашон хизмати шоиста анҷом додаанд.


Шарҳи хонандагон +

Матолиби дигар:

Мулоқоти хотирмон бо меҳтарон

Мулоқоти хотирмон бо меҳтарон

Ҳаёти иҷтимоӣ, АСАЛМО САФАРОВА
«Шоми дӯстӣ» ба қалбҳо шодиву сурур бахшид

«Шоми дӯстӣ» ба қалбҳо шодиву сурур бахшид

Фарҳанг ва адабиёт
Дидорбиниҳо - сарчашмаи меҳру муҳаббату дӯстӣ

Дидорбиниҳо - сарчашмаи меҳру муҳаббату дӯстӣ

Ҳокимияти давлатӣ
А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат  оромии ҷомеа аст»

А. Холиқзода: «бузургтарин неъмат барои ҳар як миллат оромии ҷомеа аст»

Ҳаёти иҷтимоӣ
Тасдиқи рамзи «соли рушди  Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

Тасдиқи рамзи «соли рушди Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ, Ҳаёти иҷтимоӣ