Дар як сатр
» Материалы за Феврал 2019 года » Страница 7
17:4708 феврал

Акбар Шариф, журналисти чирадаст

Акбар Шариф соли 26-уми феврали соли 1963 дар ноњияи Панљи вилояти Ќурѓонтеппа таваллуд шудааст. Аз моњи августи соли 1994 то моњи майи соли 1995 муовини сардабири њафтаномаи «Наврўзи Ватан» аз 7-уми августи соли 1995 муњаррири барномањои мусиќии Телевизиони Тољикистон буд.


18:4107 феврал

Д.НАЗИРОВ: ТАБАДДУЛОТИ КАБИРӢ БАРОИ МАНСАБИ РАИСИ ҲИЗБ (Ё ЧАРО МУРТАДГӮИРО АЗ НАҲЗАТ ОМӮХТЕМ)

МусоҳибаиДавлатхӯҷа Назиров, доктори илмхои фалсафа, аъзои Иттифоки нависандагон ва журналистони Точикистон, сармухаррири газетаи «Щит» ба паҳлӯҳоиноравшани раҳбарияти наҳзатва даст доштани Кабирӣдартабаддулоти даруниҳизбӣравшанӣмеандозад.


 

18:3307 феврал

Босмачиёни асри ХХI

Аз солҳои навадуми асри гузашта оғоз карда масъалаи қаҳрамон ҳисоб кардани босмачиҳорафтору кирдори онҳоро ситоиш карданбо «шаҳиди аъло» баробар кардани онҳо шуруъ гаштДар байни аҳли илм низ ин масъала баҳсбарангез будагуруҳе онҳоро хоинону душмани халқ ва гуруҳи дигар баръакс ватанпарасту қаҳрамон медонандҲол он астки барои комилан ҷавоби саҳеҳ гардонидан ба ин масъала таҳлил ва тадқиқи садҳо ҳуҷҷату санадҳои ҳарду дидгоҳ лозим аст.


18:2607 феврал

АЗ “НАҲЗАТ” ТО “БОСМАЧИГАРӢ”

Дар замони муосир ва умуман дар таърихи чандинсолаи миллати куҳанбунёди тоҷику тоҷикистонӣ мафҳумҳои "босмачӣ” солҳост, ки аз фикру андешаҳои мардум фарсангҳо дур шуда, дар хотири мардуми сулҳпарвару ватандӯст ёдрас намешуд. Имрӯз ин мафҳум, махсусан, барои ҷомеа ва ҷавонони кишвар хеле норавшан аст. Зеро имрӯз мафҳумҳо ва амалҳое, ки ба мардум даҳшату зӯроварӣ, ноадолатӣ, хиёнаткориву ватанфурӯшӣ ва дурӯягиро ташвиқ мекунад, ба миён омадааст, ки огоҳӣ пайдо намудан ба падидаҳои иҷтимоӣ барои ҷавонон ва ҷомеаи имрӯза хеле муфид мебошад.



18:1907 феврал

Кабирӣ босмачии замони муосир

Пас аз истиқлолияти давлатӣ як гуруҳ манфиатҷӯёни ватанфурӯш, ки баъдан ТТЭ ҲНИ-ро асос гузошта, ҳодисаи манфури ғайриинсониро, ки қатлу куштори мардуми бегуноҳро фаро гирифта буд, такрор карда, ҳатто бо шеваҳои муосири куштор бар сари мардуми тоҷик як балои азимро оварданд. Дар оғози асри гузашта, аз ҷумла даҳсолаи дуюм бо дастгирии амир «Иброҳимбекқатли ом ва ғоратгариҳои худро давом дод». Хоҷагони ТТЭ ҲНИ, ки ҳамин вазифаро дар шароити муосир бар дӯш гирифтаанд, як давра кишварро ба майдони ҷанг табдил дода, онро ба оташ кашиданӣ шуданд. Бо эътирофи Кабирии хиёнатпеша ТТЭ ҲНИ идомаи ҳамин гуна корҳоро анҷом дода истодааст ва ин босмачиёни хунхор ба таври кофӣ хулоса набароварда, чунин хиёнаткориро суръат бахшида истодаанд. Бояд қайд намоям, ки ҳаракати босмачигарӣ ғайримиллӣ буда, барои озори мардум бо роҳбаладии хоҷагони турктаборашон мардуми тоҷикро ғорат намуда, тани онҳоро ба хун оғушта намуда буданд. Кабирии босмачӣ ҳамчун бобоёни босмачиаш аз мардуми тоҷик чи мехоҳад? Худро босмачӣ гуфтани Кабирӣ як ахмақии маҳз аст ва маълум, ки ӯ манқурт шуда, аз аслу насабаш бегона гаштааст. Кабирии манқурт Иброҳимбеки ари 21 аст. Масалан, Иброҳимбек падараш Чақабой ном дошт ва ин чақайбой аз ҷамоаи туркии Шарқии Бухоро буд. Абераи ҳамин Чақайбой писари Иброҳимбек Муҳиддин Кабирӣ ба шумор меравад, ки аслан тоҷик нест. Ин модарбахато барои нобуд кардани тоҷикони Осиёи миёна камари ҳиммат баста, аз дини мубини ислом барои манфиатҳои худ истифода карда, ин манбаи поку беолоишро ба ақоиди босмачигарӣ олуда сохтааст. Аз чунин мавкеъгариҳо бараъло намудор мешавад, ки ислом ба ин хоинон танҳо як аслиҳае беш нест. Иброҳимбеки турктабор низ аз ислом истифода карда, барои барқарор кардани ҳукумати амири лақай кӯшиш мекард ва аз Анварпошшо –сарлашкари турк пайравӣ менамуд, ки ин гуна мавқеъгариҳои ғайримиллӣ боиси муқовиматҳои мардумӣ мешуд. Шеваҳои кори Муҳидин Кабирӣ низ ҳамчун босмачии замони нав аз ҳамин омил сарчашма мегирад.


18:1107 феврал

Кабирии босмачӣ

Аз таърих ба мо маълум аст, ки Иброҳимбек яке аз сардорони дастаи босмачиҳо буда, зидди ҳокимияти Шуравӣ баромад кардааст. Таърих гувоҳ аст, ки босмачиҳо моли мардумро ғорат карда одамонро хонавайрон мекарданд. Имрӯзҳо бошад роҳбари ТЭТ ҲНИ Муҳиддин Кабирӣ дар Аврупо аз сомонаҳои интернетӣ баромад карда, босмачиёнро ҳимоя мекунад.


18:0107 феврал

КАБИРӢ ҲАМХУНИ ИБРОҲИМБЕКИ БОСМАЧӢ ?

Чи хеле, ки ба мо маълум аст баъди тақсимоти миллӣ-ҳудудӣ, дар қаламрави Осиёи Миёна Ҳокимияти Шӯравӣ барпо гардид. Аз ҷумла дар Тоҷикистони Шӯравӣ низ имконият барпо гардид, лекин қувваҳое буданд, ки зидди Ҳокимияти Шӯравӣ баромад мекарданд, ки онҳоро босмачиён меномиданд. Мо медонем, ки номҳои машҳуртарини онҳо дар қаламрави Тоҷикистон Анварпошшо, Салимпошшо, Фузайл Махсум, Эргаш ва Иброҳимбек ва ғайра буданд. Мақсади онҳо пеш аз ҳама нест кардани Ҳокимияти Шӯравӣ буд ва онҳо чӣ қадар амалҳои ғаразнокро барои ин амалҳо истифода мебурданд ва дар натиҷа, соли 1931 охирин намоянда-сарвари дастаи босмачиён Иброҳимбек дастгир карда шуда, кушта шуд.


22:5006 феврал

«Freedom House» дар хизмати кист?


Тоҷикистон тоза ба истиқлолият расидаву ҷойгоҳи худашро дар арсаи байналмиллалӣ пайдо намуда истодааст. Пешравиҳои кишварро ҳамагон мебинему аз онҳо пурра огоҳӣ доред. Лекин чунин пешравии босуръат дар ҳама самтҳо на барои ҳамаи давлату созмонҳои байналмиллалӣ писанд аст. Бо касб кардани соҳибихтиёрӣ шумораи ташкилотҳои ғайридавлатӣ дар Тоҷикистон ба маротиби зиёд гардид. Бо баҳонаҳои гуногун ин созмонҳо Тоҷикистонро мавриди танқид қарор медиҳанд. Аз озодии баён шиква менамоянду аз маҳдудиятҳои динӣ гила мекунанд. Ҳамаи онҳое, ки имрӯз аз Тоҷикистон интиқод менамоянд, аз ҷониби ИМА кишварҳои Аврупоӣ пуштибонии молиявӣ меёбанд, ки албата ба манфиатҳои милии кишвар созгор намебошанд.

Дар давоми 10-15 соли охир сару садоҳо дар бораи ташкилотҳои ғайридавлатӣ ва созмонҳое монанди «freedom house», «amnesty international» ва дигарон ба ҳукми анъана даромаданд. Созмонҳои мазкур тамоми ашхосе, ки аз ҳукумати кишвар норозӣ мебошанд, гирди худ ҷамъ намуда, бо ёрии онҳо манфиатҳои хоҷагони худро амалӣ месозанд.

Новобаста аз оне ки онҳо иқрор нестанд, аммо барои ҳамагон ошност, ки фаъолияти онҳо аз ҷониби хадамоти махсуси Амрико ва кишварҳои Аврупо назорат ва роҳандозӣ мегардад. Барои мисол метавон аз суханронии Ҷемс Клеппер директории Раёсати марказии кашшофии ИМА ёдовар шуд. Ӯ замони роҳбарии ин ниҳод дар назди Конгрес суханронӣ намуда, қайд карда буд, ки ба хотири поин бурдани нуфӯзи Русия дар Ховари Наздик ва кишварҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ 4,3 млрд доллар хоста буд, ки танҳо барои кишварҳои ИДМ 953 миллион доллари он равона гардид. Аз ҳамин ҷиҳат аст, ки ҳамарӯза Тоҷикистону Ӯзбекистон, Қирғизистону Қазоқистон ва дигар кишварҳои пасошӯравӣ бо баҳонаи «озодии сухан» мавриди ҳамлаи ҳамингуна ташкилотҳои қарор мегиранд. Манфиатит онҳоро то ин замон мардумони оддӣ эҳсос накардаанд. Ягона фаъолияташонро дар иғвоангезиву ҷангандозӣ, бадном кардани ҳукумат ва давлат дидаему халос.

Яке аз чунин созмонҳои «демократихоҳ» созмони Freedom House мебошад. Созмони мазкур аз соли 1973 шохиси давлатҳоро аз нуқтаи назари «озодӣ» омода менамояд. Охирин гузориши ин созмон ҳафтаи равон ироа гашт, ки 195 кишвари дунёро фаро гирифтааст.

Тоҷикистон дар ҳисоботи ин созмон ҳамчун кишвари ноозод баён шудааст. Муаллифони гузориш даъво пеш овардаанд, ки гӯё ба гуногунандешон фишор оварда мешаваду онҳоро намегузоранд, фаъолиятҳои сиёсии худро озодона анҷом расонанд. Гӯё дар кишвар таъқиби озодандешон идома дорад. Бо ибораи дигар соҳибони ин созмонҳо талош намуда истодаанд, ки ба имиҷи Тоҷикистон дар арсаи байналмиллалӣ зарба зананд. Вале, ба саволи он ки кӣ ба онҳо иҷозат додааст, ки ба корҳои дохили як кишвари дигар дахолат кунанд, касе ҷавоби возеҳ надодааст. Барои чӣ як ташкилоти аврупоӣ ба худ иҷозат медиҳад, ки нисбати кишварҳои алоҳида чунин баҳогузорӣ намояд? Маълум аст, ки ташкилоти мазкур танҳо аз ҷониби чанд кишвари Аврупоӣ маблағгузорӣ мешавад, ва ҳатман ин ташкилот аз паи амалӣ намудани манфиатҳои ҳамон давлат мебошаду халос.

Аз Тоҷикистон гила доранд, ки фаъолияти ҳизбҳои хусусияти динидоштаро маҳдуд менамоянду намегузоранд, ки онҳо инҷо расман фаъолият намоянд. Вале, ба суоли кӣ бояд ҳимоя манфиатҳои миллии Тоҷикистонро аз дасти чунин аҷнабипарастон ба зима гирад, ин созмон посух надодаанд. Нагуфтаанд, ҳукумати кишвар маҷбур шуд, то ин ки сулҳу субот дар кишвар пойдор бошад, даст ба чунин иқдом зад. Ҳаргиз онҳо ингуна масъалагузорӣ наменамоянд. Зеро ин тавр масъалагузорӣ намудани ин созмон ба нафъи эшон набуду нест. Созмони мазкур ва созмонҳои ба ин монанд, намехоҳанд, ки ғайр аз кишварҳое, ки онҳоро маблағгузорӣ менамоянд, пеш раванду тараққӣ намоянд. Тараққӣ намудани давлатҳои дигар, махсусан кишварҳои пасошӯравиро умуман дидан намехоҳанд. Аз ҳамин ҷиҳат ҳам ташкилотҳои террористиии дохиларо маблағгузорӣ менамоянду ҳам барои ҳимояи онҳо созмонҳои худро «роҳсипор» менамоянд, то ин ки худро танҳо эҳсос нанамоянд.

«Freedom House», ташкилоте мебошад, ки 80% маблағи он аз ҳисоби буҷаи Департаменти давлатии Амрико пардохт мешавад. Дар ҳоле ин созмон аз озодиву беғаразона будани фаъолияташ ҳарф мезанад, ки то соли 2005 собиқ директории Раёсати марказии кашофии ИМА (ЦРУ) Ҷемс Вулс роҳбари ин ташкилотро ба ӯҳда дошт. Модоме чунин шахсиятҳои калидӣ ин созмонро роҳбарӣ менамоянд, пас чӣ гуна ба беғаразона будани гузоришҳояшон эътимод намуд?!

Тибқи иттилои расонаҳои хабарӣ маҳз семинарҳои ҳамин ташкилот буд, ки дастпарваронаш тавонистанд, дар Гурҷистону Украина, кишварҳои арабии Мисру Либия даст ба тазоҳурот зананду инқилобҳои ранго барпо намоянд. Худое накунад, ки дар кишварҳои мо низ ҳамингуна семинарҳои ғаразнок барпо намоянд. 

Шамсиддини Шӯҳрат, сокини н.Шоҳмансур, коршинос


 


22:4806 феврал

ЁДЕ АЗ РОДМАРДИ ГУЛШАНИ АДАБ

Сайф Раҳимзоди Афардӣ 20-уми ноябри 1953 дар деҳаи Афардии ноҳияи Балҷувони вилояти Хатлон ба олами ҳастӣ чашм кушодааст. Сайф Раҳимзоди Афардӣ аз кӯдакӣ ба нависандагӣ шавқу рағбати беандоза дошт ва барои ба ҳадафи бузурги хеш расидан ҳамеша кӯшиш ва саъю талош менамуд.

Шодравон Сайф Раҳимзод яке аз нависандагон ва рӯзноманигорони барҷастаи охири асри 20 ва ибтидои асри 21 ба ҳисоб меравад. 


Навиштаҷоташ таҷассумгари меҳру муҳаббат, эҳтиром, сулҳу субот ва арзишҳои инсонӣ мебошад. Устод Раҳимзод дар мусоҳибаҳояш ба худшиносию худогоҳӣ, ватандӯстиву ватанпарварӣ таъкид менамуд. Вай дар нигориши сухан сабку услуби хоси худро дошт. Бо дарназардошти вазъи мураккаби сиёсии мамлакат бо афроди афкорашон барои ҷамъият хавфнок бо қалам мубориза мебурд. Ин рӯзноманигор ва нависандаи забардаст дар тарғиби таҳкими ғояҳои давлатдории сохти конститутсионӣ нақши босазое дорад.

Бо ташаббуси устод Сайф Раҳимзоди Афардӣ ҳангоми раҳбарии Кумитаи радио ва телевизион дар фаъолияти васоити ахбори оммаи Ҷумҳурии Тоҷикистон навгониҳо ба амал омаданд. Ӯ ҳамеша аз заруроти дастрасии ҷомеа ба озодии сухан мегуфт. Сайф Раҳимзоди Афардӣ на танҳо дар дохили кишвар, балки дар хориҷа низ ҳамчун нависанда ва рӯзноманигор шинохта буд.

Устод Раҳимзод илова бар камоли касбияташ ҳамеша дар пайи омӯзиш буд. Шуғли дӯстдоштаи устод китобхонӣ буд. Ӯ дар ҷомеа, дар миёни омма хеле муаддабона муносибат мекард. Устод Афардӣ шогирдони зиёде дорад, ки ҳоло аз устодашон бо ифтихор ёд мекунанду набуданашро эҳсос мекунанд. Ҳайҳот, ки халқи тоҷик ба мисли ин гуна фарзандони муваффақи худро аз даст додааст. Устод Афардӣ дар оила хеле мушфиқу меҳрубон буд. Фарзандонро дар роҳи меҳри илму маориф, худогоҳиву худшиносӣ ва садоқат ба Ватан тарбия мекард.

Дар тӯли фаъолияташ ӯ аз он ифтихор дошт, ки Тоҷикистон озоду соҳибистиқлол гаштааст. Мехост дар он вазъи саргумии халқи тоҷик миллати тоҷикро бовар кунонад, ки ояндаи дурахшон ва мутараққӣ онро интизор аст.

Сайф Раҳимзоди Афардӣ дар тарғиби таҳкими сиёсати Ҳукумати навтаъсиси демокративу ҳуқуқбунёди Тоҷикистон пешсаф буд. Мардумро ба сулҳу субот ва оромӣ даъват менамуд. Вай ҳамчунин, дар барномаҳои телевизионӣ ва радиоии худ ҷиҳати ҷалб намудан ва бархурдории мардум аз адабиёту санъати суннатии худ таъкид медошт.

Чун Ҷумҳурии Тоҷикистон дар буҳрони сиёсӣ қарор дошт, гурӯҳҳои мусаллаҳи мухолифин бо назардошти бастани Созишномаи истиқрори сулҳ онҳо аз ибтидо ваъдашиканӣ менамуданд. Сайф Раҳимзоди Афардӣ аз ҷумлаи он ашхосе буд, ки чунин гурӯҳҳоро зери тозиёнаи танқиди шадид қарор медод. Ӯ дар суханрониаш меафзуд, ки на бояд бо чунин ғояҳои паст дар ҷаҳони мутамаддин даъвои қудрати сиёсӣ дошта бошанд. Ба ақидаи Сайф Раҳимзод чунин афкори носолим моро ба гузашта бармегардонад. Мутаасифона, 20-уми марти соли 2000 дар наздикии хонаи истиқоматиаш устоди суханро гумоштагони гурӯҳи иртиҷоии ТЭТ ҲНИ бо фармони роҳбарони он мавриди ҳамла қарор доданд, ки бар асари он ба ҳалокат расид. Халқи тоҷик муборизи қаламбадасти худро аз даст дод. Боз як суханвари мумтози адабистони тоҷик аз байни мо тоҷикон рафт. Воқеан, мусибат аст, вақте ки як равшанфикр аз ҷомеа дур мешавад. Чунки чароғи дониши он ба ҳама нурпошӣ мекарду ҳоло ки хомӯш шудааст, ҷомеаро хатари ҷаҳолат таҳдид мекунад.

 

Рустам Акрамов, сокини ш.Душанбе