Дар як сатр
» » Чӣ тавр аз ботулизм эҳтиёт кунем?

Чӣ тавр аз ботулизм эҳтиёт кунем?

20-07-2017, 17:00

Бо фарорасии фасли тобистон меваву сабзавот фаровон гардида, мавсими захираи маҳсулоти хӯрокворӣ барои фасли зимистон шурӯъ мешавад. Дар ин давра хоса бонувони мо хеле сертараддуд мешаванд. Онҳо аз меваҳои шаҳдбор ва сабзавоти тару тоза анвои гуногуни хӯришҳову шириниҳо омода ва барои зимистон захира менамоянд. Аммо суоле ба миён меояд, ки оё ҳама аз тарзу усулҳои дуруст ва бехатар омода намудани маҳсулот дуруст огаҳӣ доранд? Дар шароити хона омода намудани маҳсулоти ғизоии консервашуда то куҷо метавонад ба саломатии инсон созгор бошад?

Чӣ тавр аз ботулизм эҳтиёт кунем?

Мутахассисони соҳаи тандурустӣ мегӯянд, ки дар натиҷаи истифодаи маҳсулоти нодуруст ё нокифоя тамизгардидаи дар шароити хона консервашуда, риоя нагардидани шароити нигоҳдории он хатари гирифторшавӣ ба бемории ниҳоят вазнин ва хатарнок, аз қабили ботулизм ба миён меояд. Ботулизм бемориест, ки ба системаи асаб таъсири манфӣ расонида, қобилияти биноӣ, нутқ, фурӯбарӣ ва дигар узвҳои нафаскаширо халалдор месозад. Борҳо шоҳиди чунин ҳолатҳое шудаем, ки дар баъзе маҳалҳо одамон аз истифодаи маҳсулоти сироятёфта, масалан хӯришҳои сабзавотии дар шароити хона консервашуда гирифтори ин бемории хатарнок гардидаанд. Ҳолатҳои фавти одамон низ ба қайд гирифта шудаанд. Маҳсулоти гӯштии сироятёфта низ метавонад сарчашмаи пайдоиши бемории ботулизм гардад. Беш аз ҳама, ботулизми ғизоӣ ҳангоми истеъмоли хӯришҳои консервашуда аз маҳсулоти сабзавотии туршиашон паст, аз қабили помидор, бодиринг, боимҷон, лаблабу, нахуди сабз ва занбӯруғҳо, ки нокифоя пухта ва тамиз карда намешаванд, мушоҳида мегардад.

Хастагиву бемадорӣ, сарчархзанӣ, дилбеҳузурӣ, дарди сар, тирашавии пеши чашмон, хушкшавии даҳон, душворшавии фурӯбарӣ ва сухангӯӣ ва фалаҷшавии мушакҳо аз аломатҳои нахустин ва асосии ин беморӣ маҳсуб меёбанд.

Аз ҷониби мутахассисони Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ ва Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ дастурамали таълимие таҳия гардидааст, ки тибқи он риояи панҷ усули асосии таъминоти бехатарии маҳсулоти ғизоӣ ҳангоми тайёр намудани хӯришҳои консервашуда тавсия дода шудааст. Инҳо:

- риоя намудани тозагӣ;
- ҷудо намудани маҳсулоти хом аз пухта;
- нағз пухтани маҳсулот;
- дар ҳолати бехатар нигоҳ доштани маҳсулот;
- истифодаи об ва маҳсулоти хоми бехатар.

Мутахассисон ҳамчунин ба кӯдакони то яксола додани маҳсулоти консервашудаи дар шароити хона тайёршуда ва асалро тавсия намедиҳанд.
Вақте ба бехатарии чунин маҳсулот андаке шубҳа дошта бошед ва ё дар ҳолати мушоҳида намудани ин ки сарпӯши зарф варамидаасту ҳангоми кушодани он моеъ бо фишори баланд ҷорӣ мешавад, инчунин бӯйи ғализу нофорам дорад, ҳатто онро начашида, дарҳол партоед. Зеро як қатраи заҳр ҳам заҳр аст. Токсини ботулинӣ ба бадани одам тавассути ғизои сироятёфта ворид мегардад. Миқдори камтарини токсини ботулинӣ хатарнок ва марговар аст. Вояи миёнаи марговар барои одам 1 микрограм (0,001мг)-ро ташкил медиҳад. Ба бадан ҷабида шудани миқдори 0,001 мг токсин метавонад ба бемории вазнин ва ҳатто марг оварда расонад. Аз маҳсулоти дар шароити хона консервашудае, ки зиёда аз як сол нигоҳ дошта шудааст, истеъмол кардан хатарнок аст. Беҳтар он аст, ки чунин маҳсулотро танҳо дар як мавсим истеъмол намоед. Дар натиҷаи нигоҳдории тӯлонӣ ғизонокии маҳсулот низ кам мегардад.

Қабл аз ҳама занон, ки асосан ба коркарду тайёр намудани маҳсулоти консервашуда дар шароити хона машғул мешаванд, бояд аз тарзу усулҳо ва қоидаҳои одитарини коркарду тайёр намудани ин маҳсулот хабардор бошанд. Шарти асосӣ ва аввалиндараҷа ҳангоми кор бо маҳсулоти ғизоӣ, пеш аз ҳама, риоя намудани тозагӣ мебошад. Бояд корд ва дигар зарфҳои нигоҳдорандаи ҳар гуна маҳсулот алоҳида бошанд. Масалан, бо як корд дар як вақт реза кардани ҳам нон, ҳам гӯшт ва ҳам сабзавот қатъиян манъ аст. Шустани дастҳо бо собун аз шартҳои муҳимтарини бехатарии ғизо мебошад. Маҳсулоте, ки истифода мешавад, бояд бо оби тоза дуруст шуста ва аз ҳар гуна ифлосиҳо пок карда шавад. Баъдан он бояд хуб коркард ва хуб пухта шавад, ҳама зарфҳои истифодашаванда низ бояд тоза нигоҳ дошта шаванд ва хуб тамиз карда шаванд. Маҳсулоти консервашуда бояд ҳатман дар ҷойи хунук ва ҳавои муътадилдошта нигоҳдорӣ шавад. Ҳангоми риоя нагардидани ҳамин қоидаҳо, ки дар назари аввал хеле одӣ менамоянд, хатари заҳролудшавии аҳли хонавода ва ҳамаи нафароне, ки аз чунин маҳсулоти ғизоӣ истифода менамоянд, ба миён меояд.

Ду омиле вуҷуд дорад, ки сатҳи афзоиши микробро дар таркиби маҳсулоти ғизоӣ паст мекунад, ки инҳо намак ва қанд мебошанд. Агар меъёри намак ва қанд зиёд шавад, афзоиши микроб кам мегардад. Ин аст, ки ҳодисаҳои заҳролудшавӣ аз маводи қаннодӣ камтар ба мушоҳида мерасад. Дар ин радиф ба шахсоне, ки хӯрдани бодирингҳои дар оби камнамак хобондашударо дӯст медоранд, тавсия дода мешавад, ки чунин маҳсулотро дар ҳолати кушода нигоҳ доранд ва дар муҳлати кӯтоҳ истеъмол намоянд, зеро кам будани намак дар таркиби чунин хӯриш боиси зуд вайроншавии он мегардад.

Мутахассисони Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъкид мекунанд, ки аз истеъмоли консерваи сабзавотии дар шароити хона тайёркардашудае, ки рангашон тира шудааст ва ё шубҳаоваранд, худдорӣ намоянд.


Шарҳи хонандагон +

Матолиби дигар:

Чӣ тавр дар гармои шадид саломатиро ҳифз кунем? (Маслиҳати табиб)

Чӣ тавр дар гармои шадид саломатиро ҳифз кунем? (Маслиҳати табиб)

Хабарҳо, Тандурустӣ ва экология, Номаҳои Шумо
24 шикоят аз паст будани сифати маҳсулот

24 шикоят аз паст будани сифати маҳсулот

Хабарҳо, Тандурустӣ ва экология, КОМРОНИ БАХТИЁР
Агар гирифтори зуком шудед…

Агар гирифтори зуком шудед…

Хабарҳо, Тандурустӣ ва экология, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
Дар эмгузаронӣ фаъол бошед

Дар эмгузаронӣ фаъол бошед

Тандурустӣ ва экология, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
Ҳушёр бошед! Сигор қувваи мардиро суст мекунад

Ҳушёр бошед! Сигор қувваи мардиро суст мекунад

Тандурустӣ ва экология