Дар як сатр
» » Қафомонии ақлии кӯдакон ва наврасонро сабаб чист?

Қафомонии ақлии кӯдакон ва наврасонро сабаб чист?

11-01-2015, 22:47

Қафомонии ақлии кӯдакон ва наврасонро сабаб чист?


Қафомонии ақлии кӯдакон ва наврасон яке аз бемориҳои ниҳоят паҳншуда мебошад. Асосан сабабҳои он бемории сирояткунандаи модарон, осеби мағзи сар дар вақти таваллуд шудан (асфиксия), камхунии модарон мебошад. Кӯдак бояд то яксолагӣ ҷисман тараққӣ ёфта, пурра роҳгард шавад ва то сесолагӣ рӯҳан тараққӣ ёфта, ба воя расад ва гапзан шуда, бо калонсолон пурра муомила кунад. Аммо ин базудӣ амалӣ намешавад.

Кӯдак заиф буда, гарданашро дер рост медорад, дер мешиштагӣ мешавад ва дертар гапзан шуда, фикри худро пурра баён намекунад. Қафомонии ақлии кӯдакон ва наврасон аз рӯйи ташаккули ақл, зеҳн, хотира ба чор гурӯҳ ва аз рӯйи рафтор ба ду гурӯҳ ҷудо мешавад:

1. а) Қафомонии ақлии сабук бо рафтори дуруст. Шахси бемор ба сухани калонсолон гӯш мекунад, боодоб аст, ҷангу ҷангол намекунад. Дар корҳои хоҷагӣ ёрӣ мерасонад, яъне қобилияти ҷисмонии меҳнатиашон барқарор мебошад, қобилияти фикрии кор надоранд. Онҳо метавонанд, ки дар мактабҳои махсус маълумоти миёнаи нопурра гиранд ва ягон касбро омӯзанд. Метавонанд, ки мӯзадӯз, ёрдамчии усто оид ба сохтмон шаванд ва дар корҳои хоҷагии қишлоқ иштирок намоянд.

б) Қафомонии ақлии сабук бо рафтори нодуруст. Ин намуди беморон қобилияти ҷисмонии меҳнаташон барқарор мебошад, аммо аз ҷиҳати эҳсосот, идрок вайроншавии шахсият мушоҳида мешавад ва ин гуна шахсон дар истеҳсолот кор карда наметавонанд ва дар мактабҳои махсус маълумот гирифта наметавонанд.

2. а) Қафомонии ақлии дараҷаи муътадил бо рафтори дуруст. Ин хел беморон ба сухани калонсолон гӯш мекунанд, боодоб, ҳалим ва меҳрубон мешаванд, лекин қобилияти ҷисмонии кор надоранд. Метавонанд, ки дар оила ва хоҷагии қишлоқ корҳои одиро дар зери назорат иҷро намоянд. Дар мактабҳои махсус таҳсил карда касб омӯхта наметавонанд.

б) Қафомонии ақлии дараҷаи муътадил бо рафтори нодуруст. Ин гуна беморон аз ҷиҳати вайроншавии эҳсосотӣ ва идроки тез ғазабнок мешаванд, бо калонсолон ҷанҷол мекунанд, қобилияти аз худ кардани илм ва касабаро дар мактабҳои махсус надоранд.

3. а) Қафомонии ақлии дараҷаи вазнин бо рафтори нодуруст. Ин хел беморон ороманд, ба суханҳои калонсолон гӯш медиҳанд, мустақилона хӯрок мехӯранд, бо ёрии дигарон либос мепӯшанд ва ба корҳои дигар машғул мешаванд. Ин гурӯҳи беморон доимӣ ба ёрии дигарон муҳтоҷ нестанд.

б) Қафомонии ақлии дараҷаи вазнин бо рафтори нодуруст. Ин гуна беморон тез ғазабнок мешаванд, чизу чораро ҳар тараф мепартоянд, ба сухани калонсолон гӯш намедиҳанд, аз сабаби он ки ба назорати доимӣ муҳтоҷанд.

4. Қафомонии ақлии дараҷаи амиқ. Ин гуна беморон роҳ намегарданд, гап намезананд, ақлу зеҳн ва хотираашон тараққӣ накардааст. Онҳо ба нигоҳубини доимии шахси дигар муҳтоҷанд.

Роҳҳои пешгирӣ намудани бемории қафомонии ақлии кӯдакон ин аст:
а) назорати доимии занони ҳомиладор барои пешгирии таваллуди вазнин, то ин ки тифл осеби мағзи сар дар асфиксия таваллуд нашавад;

б) пешгирии камхунии занони ҳомиладор;

в) пешгирии бемории ҷоғар дар занони ҳомиладор;

г) аз бемориҳои сироятӣ эҳтиёт кардан, махсусан бемориҳои вируси грипп;

ғ) аз бемориҳо, ки сабаби заҳролудшавии организм мешаванд, монанди бемориҳои сил, варами шуш, домана, табларза ва дигарон эҳтиёт кардан;

д) таваллуди ҳатмӣ дар шароити беморхона ва расонидани ёри тиббии касбӣ;

е) табобати бемориҳои занона ва дигар бемориҳо, тоза намудани дандонҳо, гулӯ ва бинӣ.


Табобати қафомонии ақлии кӯдакон ва наврасон хусусияти ба худ хосро дорад. Чунки организми кӯдак тез тараққиёбанда мебошад ва дар рафти калон шудан табобат хеле фоиданок мебошад. Вақте ки кӯдак ба 16-18-солагӣ расид, фоидаи табобат хеле кам мешавад. Дар шароити тараққиёти тибби ҳозиразамон табобати қафомонии кӯдакону наврасон доруҳои хоси худро дорад, ки ба ташаккули ақлу зеҳни кӯдак ёрдам мекунад. Мағзи сари кӯдакро тоза намуда, ба хеле боақл шудани ӯ мусоидат мекунад. Рафтору кирдораш нағз мешавад.

Табобати қафомонии ақлии кӯдакону наврасон талаботҳои ба худ хос дорад. Онро бояд табибе, ки дар ин соҳа на кам аз даҳ сол ба табобат машғул шудааст ва малакаи хуби табобат дорад, ба уҳда гирад. Ӯ бояд дар бораи тафаккур, ақл, зеҳн, хотира, эҳсосот, идроки шахси солим маълумоти дуруст дошта бояд. Барои ҳамин, вақте ки ташаккули кӯдак қафо мемонад, дар ҳолати гирифтани табобати зарурӣ пешравие дар бемор мешавад, ки метавонад, ки хона ва соҳиби касбе шавад ва барои ҷамъият фоидае расонад.

Барои ҳамин, вақте ки ташаккулу тараққиёти ақлии кӯдакон ва наврасон қафо мемонад, мо бояд бонги хатар занем, чунки шахсони ба ҷамъият нодаркор нашаванд. Агар шумо дар фарзанди худ аломатҳои ин бемориро мебинед, фавран ба табиби бемориҳои рӯҳӣ муроҷиат намоед, Баъзе падару модарон дар вақти хурдсол будани фарзандонашон ба табибони бемориҳои рӯҳӣ муроҷиат намекунанд ва фарзандашон аз давраи кӯдакӣ ба бемории рӯҳӣ гирифтор ва маъюб мешавад. Бояд ҳар як узви солими ҷамъият дар ин бора фикр ва амал намояд.

А. ДАВЛАТОВ,
роҳбари Маркази вилоятии бемориҳои рӯҳӣ



Шарҳи хонандагон +

Матолиби дигар:

Модарон, дар батни хеш фарзанди солим парваред

Модарон, дар батни хеш фарзанди солим парваред

Ҳаёти иҷтимоӣ, Хабарҳо, Таҳқиқи журналистӣ, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
Агар гирифтори зуком шудед…

Агар гирифтори зуком шудед…

Хабарҳо, Тандурустӣ ва экология, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
Дар эмгузаронӣ фаъол бошед

Дар эмгузаронӣ фаъол бошед

Тандурустӣ ва экология, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
559 мубталои бемориҳои сироятӣ

559 мубталои бемориҳои сироятӣ

Хабарҳо, Тандурустӣ ва экология, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА
Ҳушёр бошед! Сигор қувваи мардиро суст мекунад

Ҳушёр бошед! Сигор қувваи мардиро суст мекунад

Тандурустӣ ва экология