Дар як сатр
» » Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)

Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)

15-04-2016, 15:07

Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)

«Тахти Сангин» яке аз бузургтарин ёдгорӣ дар вилояти Хатлон ба шумор рафта, имрӯз аз беаҳамиятии масъулини нигоҳдории таърихию фарҳангии кишварамон ба харобазор мубаддал гардидааст.

«Тахти Сангин» дар деҳаи Тешик - Тоши ноҳияи Қубодиён ҷойгир буда, онро ба асри V то мелод ва III милодӣ маҳсуб медонанд. Ин шаҳри қадимаи «Тахти Сангин» дар мавзеи якҷошавии дарёҳои Вахш ва Панҷ, ки Амударёро ташкил медиҳанд, ҷойгир аст.

Таърихнигорон бар он назаранд, ки «Тахти Сангин» дар замони Искандари Мақдунӣ бунёд гардида будааст. Корҳои тадқиқотӣ дар шаҳри қадимаи «Тахти Сангин» аз солҳои 70-уми қарни гузашта оғоз шуда буд. Бостоншиносон дар давоми тадқиқоту ҷустуҷӯҳои зиёд шаклу нақшҳои қасрҳои иқоматӣ, ибодатгоҳ, устохонаҳо ва дигар утоқҳои барои инсон лозимаро муайян намудаанд. Дар бунёду сохт-мони ҳар як утоқу ҳуҷраҳои ин шаҳри қадима сохтмончиён маданияти меъморию шаҳрсозиро истифода намудаанд.

Бозёфтҳоро ҳамчун нигора аз ин мавзеи таърихӣ гирифта, дар осорхонаҳои ноҳиявӣ, вилоятӣ, ҷумҳуриявӣ нигоҳ медоранд. Эҳсос мегардад, ки таърихшиносону фарҳангшиносони мо нисбати ёдгории ниёгонамон, аз ҷумла «Тахти Сангин» аз беэътиноӣ ба хароба табдил ёфтааст.

Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)
Комрони Аслон нафарест, ки аввалин маротиба ба ин мавзеи таърихӣ ташриф овардааст, мегӯяд: «Мавзеи «Тахти Сангин» яке аз ёдгориҳои нодири кишвар аст, ки метавон онро ба Аҳромҳои Миср баробар кард. Дар ҳақиқат, ҳолати имрӯзаи ин осори ниёгонамон ба нобудшавӣ расида истодааст. Вале аз чӣ бошад, ки бостоншиносони мо ба ин ганҷи бебаҳо таваҷҷуҳи кам доранд. Метавон дар мисли «2700 солагии шаҳри Кӯлоб», «сеҳазорсолагии Ҳисори Шодмон» макони «Тахти Сангин»-ро ҳам эҳдо намоянд, ки таърихи 3- ҳазорсола дорад. Чаро касе ба ин мавзеъ аҳамият намедиҳад»?

Бозёфту сангҳои калонҳаҷме, ки барои сохтмон ва ороиши он давра истифода гардидаанд, собит менамоянд, ки ҳанӯз чанд аср қабл сокинони ин мавзеъ аз санъати меъморию шаҳрсозӣ огаҳ будаанд.

Рӯз аз рӯз ҳолати кунунии нимдевораҳои ин мавзеъ ба замин яксон шуда истодааст. Агар дар қиёси соли 2014 ҳолати имрӯзаи «Тахти Сангин»-ро бинем, он хеле дигаргун буд. Дар ин мавзеъ баъзе нигораҳо дида мешуд, вале ҳоло бошад танҳо теппачаҳои шӯрахӯрда боқӣ мондаасту халос.

Ҳаҷми маъбад диққатҷалб-кунанда буда, он шакли чоркунҷа дошта, ҳар як қитъаи он 51-метр дарозӣ дорад. Дар бунёди ин маъбад тамаддунҳои гуногуни он замон дида мешавад. Ҳангоми ҷустуҷӯ аз «Тахти Сангин» олимон номгӯи зиёди ашёи рӯзгор ва дигар лавозимоти ёрирасонро пайдо намудаанд, ки имрӯз қисме аз онҳо дар осорхонаи бостоншиносии шаҳри Душанбе ва дар осорхонаҳои Олмон маҳфуз мебошанд.

Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)


Шоҳидони ҳол мегӯянд, ки баъди асри III милодӣ аз ҷониби мардуми Қубодиён бисёр нигораҳои нодири «Тахти Сангин» фурӯхта шудааст. Алҳол аз «Тахти Сангин» танҳо деворҳои вайрону валангор боқӣ мондаанд.

Дирӯз
Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)

Имрӯз


Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)


Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)


Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)


Ном ва макон ҳаст, вале ёдгорӣ не (аксҳо)


Комрони БАХТИЁР,
«Хатлон»



Шарҳи хонандагон +

Матолиби дигар:

Бинои «Осорхонаи мардумӣ» табоҳ мешавад? (акс ва видео)

Бинои «Осорхонаи мардумӣ» табоҳ мешавад? (акс ва видео)

Фарҳанг ва адабиёт, Хабарҳо, Матолиби чандрасонаӣ, КОМРОНИ БАХТИЁР
«Корвони наврӯзии рӯзноманигорон» дар Хатлон (акс ва видео)

«Корвони наврӯзии рӯзноманигорон» дар Хатлон (акс ва видео)

Фарҳанг ва адабиёт, Ҷавонон ва варзиш, Матолиби чандрасонаӣ, КОМРОНИ БАХТИЁР
Аҷинатеппа набояд хароб шавад! (аксҳо+видео)

Аҷинатеппа набояд хароб шавад! (аксҳо+видео)

Фарҳанг ва адабиёт, Хабарҳо, Матолиби чандрасонаӣ
Таъмини амнияти озуқаворӣ аз истифодаи самараноки замин аст

Таъмини амнияти озуқаворӣ аз истифодаи самараноки замин аст

Хабарҳо, Арсаи кишоварзӣ, АСАЛМО САФАРОВА
Қубодиён. Нашри 4 китоби таърихӣ дар як сол

Қубодиён. Нашри 4 китоби таърихӣ дар як сол

Фарҳанг ва адабиёт, Хабарҳо, ҲАНГОМА ПАҲЛАВОНОВА